Arts | Politics | Economy | Education & Sciences22 Nov 2017
artikelfotoAlgeria
A Nation in Exile - kalligrafische tentoonstelling
Arts, 20 Feb 2007 - Galerie 23 Hedendaagse Afrikaanse Kunst
Detail

Tentoonstelling met werk van de van oorsprong Algerijnse, maar in Parijs wonende kunstenaar Rachid Koraichi (1947), in samenwerking met Mahmoud Darwish (Palestijnse dichter) en Hassan Massoudy (Irakese kalligraaf). Het werk heeft als (kalligrafische) beeldtaal een aantrekkelijk uiterlijk en de grote diversiteit aan media waarin hij die taal tot uitdrukking brengt roept nieuwsgierigheid en bewondering op.
 
Cryptische scripturen

"Calligraphy is the sovereign, definitively Islamic art form, one with inherent religious connotations as the medium through which the Koran is transcribed in Arabic. It is also the one Islamic art that shares nothing with Western art, though certain Western-based artists (...) make it their own."
Dit schreef Holland Cotter, criticus van de New York Times, in februari vorig jaar naar aanleiding van de Islam tentoonstelling ‘Without Boundary: Seventeen Ways of Looking' in het MoMA in New York. Die woorden verklaren de fascinatie van veel Westerse kunstliefhebbers, maar geven tegelijkertijd aan hoe moeilijk het voor ze is om door te dringen tot de betekenis en het belang van dit soort kunst.
Het werk van de van oorsprong Algerijnse, maar in Parijs wonende kunstenaar Rachid Koraïchi (1947) bewijst dat eens temeer. Zijn (kalligrafische) beeldtaal heeft een aantrekkelijk uiterlijk en de grote diversiteit aan media waarin hij die taal tot uitdrukking brengt roept nieuwsgierigheid en bewondering op. Maar wat zegt hij, wat bedoelt hij, wat wil hij overbrengen?

Koraïchi's keuze voor schrift en voor tekens heeft te maken met zijn achtergrond. Hij komt uit een Soefi familie. Als kind al schreef hij dagelijks Arabische tekens als onderdeel van zijn verplichte Koran lessen. Die oorsprong verklaart vermoedelijk ook waarom hij gebruikt maakt van media die eerder bij de traditionele ‘artisan' passen dan bij de moderne ‘artist'. Keramiek, borduurwerk, tapijten, allerlei stoffen, email, hij gaat wat materialen en technieken betreft niets uit de weg.

De letters van Koraïchi zijn meer dan letters. Het zijn tekens, symbolen, verwijzingen en eigen toevoegingen (met soms menselijke verschijningsvormen). Hij wil dat zijn tekens zo energiek zijn dat ze zich losmaken van hun oorsprong en een ander leven gaan leiden. Hij gaat ermee om zoals een dichter met woorden. Hij herordent ze en geeft ze een nabeeld. Daarom vindt hij het bijvoorbeeld belangrijk dat zijn sculpturen letterlijk schaduwen werpen op de wand of op de vloer. Daarom moet zijn werk als een spiegel fungeren. Als de kijker er een blik in werpt moet hij zich bewust worden van de schoonheid van de wereld om hem heen. Daarom zitten er zoveel zichzelf spiegelende beelden in zijn werk. Dat hij met dichters samenwerkt en dat hij open staat voor muzikale invloeden heeft eveneens daarmee te maken. Die allianties zorgen voor een ‘ander leven', voor een meerwaarde.

Koraïchi toont zich in een aantal werken een geëngageerd kunstenaar. Een paar jaren geleden maakte hij ‘Poem of Beirut'. Dat kwam tot stand in samenwerking met een vriend, de dichter Mahmoud Darwish, die vast zat in het door Israëlische militairen belegerde Beiroet. Hij bezingt er de heldhaftigheid van de "Palestinian fighters" in en zet zich duidelijk af tegen de vijand. Die beschuldigt hij van lafheid en verraad.

Is de persoonlijke manier waarop Rachid Koraïchi de Arabische tekens en de Arabische taal hanteert een poging om tot een universele taal, tot universele poëzie te komen? Is er een vergelijking te maken met Westerse kunstenaars als de Canadees Ken Lum die de Westerse taal tot een universele pakkende boodschap probeert om te zetten? Maakt het uit of een taal leesbaar is of niet? Zijn de onleesbare woordtekeningen van de Iranese kunstenaar Shirazeh Houshiary of de onleesbare schriftschilderijen van de Nederlandse kunstenaar Pink niet veeleer verbeelde emoties? Eerder voelbaar dan leesbaar? Met andere woorden, maakt het uit of de kijker de kalligrafische tekens doorgrondt of niet? Is het verkeerd dat hij er op zijn eigen manier mee aan de haal gaat? Is poëzie niet per definitie poli-interpretabel? Of moet die onleesbaarheid juist de kloof tussen de verschillende culturen symboliseren? Is ze de impliciete verwoording van de toenemende confrontaties tussen de Westerse en de Islamitische cultuur?

Al klinkt het als een cliché, het werk van Rachid Koraïchi roept meer vragen op dan dat het antwoorden geeft. Het mag in eerste instantie zijn mooie gezicht laten zien, het nodigt uiteindelijk vooral uit tot nadere verdieping.
 
Rob Perrée
 
Deze tentoonstelling bij SBK Galerie 23 op de Nieuwe Herengracht 23 in Amsterdam, wordt op 4 maart om 16.00 uur in aanwezigheid van de kunstenaar (Algerije / Parijs) geopend door Els van der Plas, directeur van het Prins Claus Fonds.
De tentoonstelling duurt van 4 t/m 25 maart.

Naar aanleiding van de tentoonstelling wordt een korte film van Michal Shabtay uitgezonden door de NMO, 11 maart, Ned 2, 12.00.


<< to Magazine


more images for
A Nation in Exile - kalligrafische tentoonstelling: fotofotofoto
More in Arts:
Africa's Women Artists, a Growing Voice
Claudine Pommier sat on a stool in the...

Francis Kéré - Philosopher, Activist, Architect
One of the most remarkable articles in...

Jews of Nigeria - interview with filmmaker Jeff Lieberman
An image of a hut in the African forest...


More in Algeria:
Award nomination for Algerian film boost for African cinema
Africa may soon be adding another international film award to their film CV. At...

Business women in Algeria ?
In years gone by, Algerians who used the term "women's work" would probably...


Currently in the magazine:
Magisch Afrika - maskers en beelden uit Ivoorkust
Magisch Afrika, een schitterende...

Julidans - South African choreographer and dance company from Senegal
"At the same time we were pointing a...

Coup Fatal- uitbundige muziektheatrale ode aan de ‘sapeurs’ van Kinshasa (Congo)
Van 16 t/m 18 juni presenteert het...

Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...


Sites for this article:
SBK Galerie 23
http://www.de40eurogalerie.nl/expo.html?id=23&xp=203#afb

NMO
http://www.nmo.nl/

Museums
hyperlinks index Africaserver

Algeria
hyperlinks index Africaserver


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 95 milliseconds.