Madagascar Dierentuinen in actie voor Madagascar 10 Apr 2007 - Redactie AS Magazine

foto: Karen Freeman

De Europese dierentuinen zijn in actie gekomen voor de biodiversiteit van Madagaskar. Doel is het geven van voorlichting en het streven om €500.000,- in te zamelen voor de natuur van het Afrikaanse eiland. De Nederlandse dierentuinen dragen €60.000,- bij. De natuur op Madagaskar is uniek. Vele soorten vind je nergens anders op de wereld.

Buitenaardse natuur?
Als je door de natuur van Madagaskar loopt, krijg je soms het idee dat je op een andere planeet bent beland. Planten en dieren hebben zich in volstrekte isolatie op dit enorme eiland kunnen ontwikkelen waardoor unieke soorten zijn ontstaan. Dat leverde opvallende soorten op, als kameleons, lemuren, tenrecs, fossa's, baobabs en euphorbia's.

Madagaskar - een eiland
Madagaskar hoort bij de grootste eilanden van de wereld. Het eiland is 1.600 km lang en heeft een oppervlakte van 590.000 km2. Er zijn veel verschillende leefgebieden op Madagaskar te vinden, zoals het regenwoud, mangrovewoud, moeras en savanne. Het eiland ontstond toen het supercontinent Pangea uit elkaar viel en de huidige continenten langzaam maar zeker vorm kregen. Madagaskar splitste zich waarschijnlijk (de wetenschappers verschillen nog van mening) 140 miljoen jaar geleden af van Afrika, en 50 miljoen jaar later brak het ook los van India. Eigenlijk vormt Madagaskar sindsdien een continent op zich en wordt daarom ook vaak het achtste continent genoemd

Convergente evolutie...?
De natuur op Madagaskar is echt uniek. De meeste dieren- en plantensoorten komen alleen voor op het hoofdeiland, en op enkele omringende eilandjes. Deze soorten vind je dus nergens anders op de wereld. Biologen spreken in dat geval van endemische soorten.
Toen Madagaskar eenmaal los kwam te liggen van de andere continenten, zorgde de evolutie ervoor dat de dieren en planten zich verder ontwikkelden en specialiseerden. Echte apen vind je bijvoorbeeld niet op de Madagaskar, maar lemuren hebben deze rol op zich genomen. Ook waren er geen grote roofdieren zoals katten en honden. In dat gat zijn de fossa's gesprongen. Je kunt bijna geen dier bedenken of op Madagaskar vind je een alternatieve versie. Dit principe heet convergente evolutie.
De evolutie op Madagaskar kon lange tijd haar gang gaan. Tot 2.000 jaar terug, toen een heel bijzondere primaat arriveerde… de mens.

Een echte hotspot!
Gebieden die rijk zijn aan endemische soorten maar bedreigd worden door menselijke activiteiten noemt men hotspots. In 2000 werd in het beroemde wetenschappelijk tijdschrift 'Nature' een lijst gepubliceerd met 25 hotspots ter wereld die samen maar 1,4% van de totale landoppervlakte bestrijken, maar wel 44% van alle hogere plantensoorten en 35% van alle gewervelde diersoorten bevatten. Madagaskar hoort bij de top vijf hotspots ter wereld. Van de inheemse vogelsoorten komen 67% alleen op Madagaskar voor en van de zoogdieren zijn 84% endemisch. Van de inheemse reptielen en amfibieën zijn zelfs meer dan 90% endemisch.

Madagaskar in nood!
Sinds de komst van de mens is het steeds slechter gegaan met de natuur op Madagaskar. Aanvankelijk was de menselijke invloed bescheiden. Grote soorten als de olifantvogel en de reuzenmaki (een grote lemuur zo zwaar als een chimpansee) stierven uit door overbejaging, maar dat was nog maar een voorbode van de huidige catastrofale situatie. Op dit moment gaat het niet alleen om dieren en planten die uitsterven, maar om hele eco-systemen die vernietigd worden.

Door de groeiende bevolking (inmiddels 16 miljoen) is namelijk steeds meer natuur verdwenen. Vroeger werd Madagaskar volledig bedekt door natuurlijke savanne, mangrovewoud, regenwoud en moerasgebieden. Nu hebben grote delen van deze oorspronkelijke vegetatie plaatsgemaakt voor weide-gebieden en landbouwgrond. De bodem van Madagaskar is daar echter niet op ingesteld; de vruchtbare grond wordt door erosie weggespoeld.

Campagne activiteiten

Gedurende de campagne organiseren de NVD dierentuinen verschillende leuke en leerzame activiteiten.
In alle NVD dierentuinen is een speciale reeks themaborden te bezichtigen. Deze door de NVD dierentuinen ontwikkelde reeks panelen zijn gedurende de loop van de campagne in alle dierentuinen te vinden. De themaborden geven informatie over het unieke eiland Madagaskar, over de problemen die er spelen, over de campagne en over hoe wij Madagaskar kunnen helpen.

Maki Marathon

Van 26 tot 30 juni zal er een speciale estafetteloop georganiseerd worden om aandacht te vragen voor de campagne, de Maki Marathon. Teams bestaande uit sportieve dierentuin-medewerkers en vrijwilligers zullen van dierentuin naar dierentuin rennen langs alle NVD dierentuinen.

Fotowedstrijd van 5 april t/m 30 september

Stuur uw mooiste foto van een Madagaskar dier, gemaakt in een NVD dierentuin, naar deze dierentuin en maak kans op een reis naar Madagaskar aangeboden door Sawadee Reizen. Elke week verschijnt er een " foto van de week" op de website van de Madagascarcampagne.
Klik hier voor meer informatie en de voorwaarden van de fotowedstrijd. Azim Koning In de Nederlandse dierentuinen (*) vindt men meer informatie over Madagaskar en de campagne en kan men bovendien het hele jaar nog meedoen aan speciale activiteiten voor en over het bijzondere eiland met zijn aansprekelijke bewoners.
(*) Apenheul, Artis, Aqua Zoo Friesland, Burgers' Zoo, DierenPark Amersfoort, Diergaarde Blijdorp, Dierenpark Emmen, Dierenpark Wissel, Dierenrijk Europa, Dolfinarium, GaiaPark Kerkrade, Ouwehands Dierenpark, Safaripark Beekse Bergen, Vogelpark Avifauna, Zoo Parc Overloon.

<< naar Magazine