ZAM - dubbelnummer najaar 2007
artikelfotoZuid-Afrika
De beste boeken
5 Oct. 2007


Welke Zuid-Afrikaanse romans zijn ten onrechte nog niet vertaald in het Nederlands? En wat zijn de toppers onder Zuid-Afrikaanse romans die onlangs wél vertaald zijn? Boekverkoper Jan Vinck geeft het antwoord op deze twee prangende vragen.
 

De beste vertaalde romans


Bittere vruchten
– Achmat Dangor (‘Bitter fruit’, vert. Robert Dorsman). Cossee, 2005

Talloze demonen, schimmen uit het verleden, uiteengespatte dromen en een bepaald niet rimpelloze alledaagse werkelijkheid tarten de hoofdpersonen in deze confronterende roman. Haalde de shortlist van The Booker Prize.

In ongenade– J.M. Coetzee (‘Disgrace’, vert. J. van Helmond en F. van der Wiel). Ambo-Cossee, 1999
Stilistisch meesterwerk dat niemand onberoerd laat. Biedt kleine plukjes hoop, maar legt vooral de vinger op de zere plek. Winnaar van The Booker Prize in 1999.

Agaat – Marlene van Niekerk (‘Agaat’, vert. Riet de Jong-Goossens). Querido, 2006
Dikke pil, complex maar onweerstaanbaar. Beschikt over één van de meest onvergetelijke personages uit de Zuid-Afrikaanse literatuur. Won al vele prijzen.

Het stille geweld van dromen – K.S. Duiker (‘The quiet violence of dreams’, vert. Robert Dorsman). De Geus, 2003
Snoeiharde roman toont de boven- en onderkant van de samenleving. In een taal die volledig authentiek overkomt. Opent ogen van zelfs de grootste Zuid-Afrikakenners.

Niggie – Ingrid Winterbach (‘Niggie’, vert. Riet de Jong-Goossens). Cossee, 2007
Geoloog en bioloog houden zich staande in de surrealistische werkelijkheid van de Boerenoorlog. Sfeergevoelig, langzaam verteld verhaal dat onverwacht grappig uit de hoek kan komen. Eigenlijk erg mooi.

Stemmen uit zee– Dan Sleigh (‘Eilande’, vert. Riet de Jong-Goossens). Querido, 2004
Een onverwacht groot succes, ook in Nederland. Historische fictie op haar best. Gedetailleerd en meeslepend. Een boek voor koude winteravonden bij de kachel, poes op schoot.

In de plaats van liefde
– Etienne van Heerden (‘In stede van die liefde’; vert. Robert Dorsman). De Bezige Bij, 2006

‘Van Heerden sien met helderheid ... ’n meesleurende kragtoer ... Die roman rys magistraal op uit die skrywer se Afrikaans’, schreef een recensent. Misschien niet eens zijn allerbeste boek, maar dat de vertaling er toch kwam, mag geprezen worden.

Vatmaar – A.H.M. Scholtz (‘Vatmaar’, vert. Riet de Jong-Goossens). Meulenhoff, 1997
Een panoramische roman. De schrijver verhaalt in simpele woorden, meestal van de hak op de tak, over een kleine gemeenschap in de Noordkaap. Waar het boek tekort schiet in stijl, wordt dit ruimschoots gecompenseerd door de bijzondere toon (empathisch en humoristisch). Indrukwekkend!

Ik stamel ik sterf – Eben Venter (‘Ek stamel ek sterwe’, vert. Riet de Jong-Goossens). Nijgh & Van Ditmar, 1998
Literatuur hoeft niet alles te zeggen om de boodschap toch duidelijk over te brengen. Eben Venter werkt met precies zulke tovermiddelen. Een vlucht en een terugkeer. Een enge ziekte. De Afrikaanse taal zo rijk en dubbelzinnig, dat de vertaalster er vast slecht van geslapen heeft.

Verdwaald en andere verhalen – Herman Wasserman (‘Verdwaal’, vert. Ingrid Glorie). Indonet, 1999
Korte verhalen die vooral gaan over mensen die klem zitten in het uitzichtloze heden, hun dromen en herinneringen besmet en besmeurd. Armoede, verveling, doelloosheid, geen uitgangen. Het zijn kleine, hartverscheurende portretten van het leven zoals veel Zuid-Afrikanen dat nu eenmaal kennen.

(Non-)fictie die een vertaling waard is


Welcome to my Hillbrow– Phaswane Mpe. University of Natal Press , 2002
Korte roman. Een rondrit langs chaos en verleidingen in Hillbrow. Scherpe ogen observeren, nemen iedere tegenstelling waar, elke hap of kus of gedachte. De taal is speels en vrij.

Thirteen cents – K.S. Duiker. David Phillips, 2000

Debuutroman. Ter voorbereiding verbleef Sello Duiker enkele weken in het gezelschap van Kaapse zwerfkinderen. De beschrijvingen van de onderduikperiode bovenop de Tafelberg lezen als een vroeg hoogtepunt in zijn kleine oeuvre.

The number– Jonny Steinberg. Jonathan Ball, 2004
Geweldig, bloedstollend boek. Steinberg volgt gangster op de Kaapse vlakte, maar vooral in de gevangenis. Intiem, verbijsterend. Winnaar van de Alan Paton Award voor non-fictie.

Spud – John v.d. Ruit. Penguin SA, 2005

Het mooiste voorbeeld van de weerbaarheid van Zuid-Afrikanen. Ondanks de veelheid aan problemen, gevaren en zorgen, kan er toch (een beetje) gelachen worden. Leuk boek.

Erdvarkfontein – Tom Dreyer. Tafelberg, 1998
‘Bloedig snaaks en onvoorspelbaar - ‘n roman wat al die elemente van ‘n kultusboek bevat.’ Alleen voor de Nederlandse uitgever met lef.

Omdat ons alles is – H.J. Pieterse. Tafelberg, 1998
In Zuid-Afrika deels met afgrijzen, deels met waardering ontvangen. Zeker niet voor de gevoelige, tere ziel. Korte verhalen die uiteindelijk rechtstreeks op het doel afgaan en waarbij altijd slachtoffers vallen, een trauma geboren wordt. Niets is echter ééndimensionaal, overwinnaars zijn er ook.

Om te onthou – Barend J. Toerien. Protea, 2006
Zuid-Afrikaanse poëzie heeft niet te klagen over aandacht. Toch wachten we nog altijd op een extra deur die opengaat, op de Nederlandse uitgever die voor Ingrid de Kok, Gabeba Baderoon, Clinton du Plessis, of misschien deze Barend Toerien, de rode loper gaat uitleggen.

Op soek na generaal Mannetjies Mentz – Christoffel Coetzee. Tafelberg, 1998
Hoe dun is de grens tussen historisch feit en verzinsel? In een roman die de zoektocht beschrijft naar een generaal uit de Boerenoorlog, maar die zelf geheel verzonnen is, levert dat spannende fricties (en literatuur) op.

The native commissioner – Shaun Phillips. Penguin SA, 2006

Succesvolle roman die een oud onderwerp nieuw leven inblaast. Welke plaats mag de blanke voor zichzelf in Afrika opeisen? Is er wel plaats voor hem? Moet hij zich, om te overleven, bescheiden of juist agressief opstellen?

The madams– Zukiswa Wanner. Oshun Books, 2006
Chicklit in een maatschappelijk verantwoord sausje. De sociaal gesanctioneerde rollen worden nu eens omgedraaid: zwarte madam huurt blanke werkster. Het leidt tot vermakelijke taferelen en enig inzicht, hoewel de gimmick op den duur wel is uitgewerkt. Toch goed om te beseffen: niet alles uit Zuid-Afrika hoeft zware kost te zijn.
 
Jan Vinck
 



<< naar Magazine


SPECIAL: ZAM - dubbelnummer najaar 2007
Vertalerspassie
Robert Dorsman en Riet de Jong-Goossens...

Nieuwe golf van kunstroof - diefstal in Harare
Een voorbeeld uit de moderne praktijk....

Nieuwe golf van kunstroof - de vloek én de zegening van internet
Diefstal van Afrikaanse kunstschatten...

Terapia do amor - Trouwen in Maputo
Kerken in Maputo zitten vol vrouwen op...

Amsterdam, Kaapstad, Paramaribo (en weerom)
Kaapstad en Paramaribo zijn tegelijk...

In het land van melk en honing - Nederlanders in Stellenbosch
In het najaar is op Nederland 2 de...


Meer in Zuid-Afrika:
Xai Xai Lounge - township café's in Amsterdam en Den Haag
Xai Xai Lounge is de centrale ontmoetingsplek van het festival met een...

Kliptown Stories. Verhalen van Zuid-Afrika
Gespreksleider Stephan Sanders spreekt met gasten van het festival: regisseur...

Township Café - Xai Xai Lounge
In het (gratis toegankelijke) townshipcafé komt alles bij...


Magazine actueel:
Julidans - South African choreographer and dance company from Senegal
"At the same time we were pointing a...

Coup Fatal- uitbundige muziektheatrale ode aan de ‘sapeurs’ van Kinshasa (Congo)
Van 16 t/m 18 juni presenteert het...

Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...

Samen door Mandela: Zondag 15 december 2013 Stadsschouwburg en de Melkweg, Amsterdam
‘Samen door Mandela’ wil met u...


Sites bij dit artikel:
Zuid-Afrika
hyperlinks index Africaserver


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 119 milliseconds.