© Sybilla Claus

Africa's illegal love
19 Aug. 2008

Sybilla Claus, Afrika-redacteur bij het dagblad Trouw, constateert dat zelfs Afrikanen die al lang in Nederland wonen, homoseksualiteit niet accepteren. Zelfs vluchtelingen die voor mensenrechten strijden, kunnen vaak de connectie niet leggen. Toch is ook vrije keus van seksualiteit een mensenrecht. De Afrikaanse gays and lesbians hebben onze hulp hard nodig. Onlangs heeft Sybilla Claus in Nederland een kort filmpje gemaakt over/met die Afrikaanse homo's, dat bij deze column is te bekijken.
 
In de telefoonlijst van mijn agenda staan mooie namen: bogale, betehadeso, chudi, dadimos, gongich, habtom, iqbal, kefale, kibret, kofi, en kon bijvoorbeeld. Je ziet direct, dat zijn Afrikanen. Verder staan er namen in als: anous, bernice, françoise, georgy, jannetta, jos, louise, marijke, margon, regi. Je ziet het niet, maar dat zijn lesbo’s.
Deze lijst maakt in één oogopslag het verschil duidelijk tussen twee belangrijke minderheidsgroepen en de discriminatie die zij meemaken. Wie zwart is, kan altijd racisme verwachten. Wie homo is kan dat vaak verbergen. Dat heeft voor- en nadelen. Je ontwikkelt een zesde zintuig om te controleren wanneer je jezelf kunt zijn, de hand van je vriendin beter even los kunt laten of wanneer je je taalgebruik moet aanpassen. Ik heb het niet over ruige taal, zoals mannen die minder over sex kunnen praten als er vrouwen bij zijn. Ik heb het over woordjes als partner in plaats van vriendin, of persoonlijke voornaamwoorden.

Laatst hadden wij een moslima-stagiaire op de redactie buitenland. Toen ik haar iets uitlegde over homo’s, moest ik bliksemsnel beslissen of ik die groep als ‘zij’ of ‘wij’ zou betitelen. Het werd ‘wij’, omdat ik ‘mijn’ groep niet wil afvallen, ook al liep de relatie met mijn laatste vriendin ruim dertien jaar geleden op de klippen. De lange periode met vrouwen heeft me gevormd. Ik zal nooit zeggen dat ik hetero ben, al doe ik nu wel aan heterosex. Ik weet veel te goed hoe onderdrukking werkt.

Soms besluit ik wel tot een coming-out als niet-lesbo. Bijvoorbeeld als mijn chef twee jaar lang terloops naar mijn vriendin informeert. Die heb ik niet, en het voelt als liegen om het beeld niet wat bij te stellen. Ook op mijn homo-tennisclub (Smashing Pink, met ruim 300 leden vast wel de grootste ter wereld) moet ik af en toe opbiechten dat ik een vriendje heb. En dan maar afwachten hoe dat valt. Want je kunt in woorden wel open en tolerant zijn (de statuten melden dat het een open vereniging is), maar de praktijk is vaak anders.

In Afrika ligt homoseksualiteit bijzonder gevoelig. Bijna overal zijn same-sex relaties strafbaar, Soedan, Noord-Nigeria en Mauretanië kennen er zelfs de doodstraf voor. Politieke en religieuze leiders mogen graag doen of dit een verfoeilijke uitvinding uit het Westen is, maar zij kennen hun geschiedenis slecht. De identiteit homo is wel in het Westen 'bedacht', maar vrouw-vrouw- en man-manrelaties hebben in vele vormen bestaan in Afrika. Denk aan het vrouwenhuwelijk, dat in meer dan twintig landen voorkwam, of aan initiatie van meisjes door vrouwen met houten dildo's. Er zijn voorbeelden van beroemde koningen uit Oeganda en Soedan die vriendjes hadden. Dan zijn er nog andere vormen van same-sex-relaties die onder traditionele namen bekend staan. In de grote steden vind je tegenwoordig een opkomende groep homo's. In onder meer Zuid-Afrika, Oeganda, Kenia, maar zelfs ook in landen als Soedan. Deze homo's en lesbo's hebben het echter niet makkelijk.

Zelfs bij ons in het vrije Westen hebben Afrikaanse homo's veel problemen vanwege de vooroordelen van de Afrikanen (veelal vluchtelingen) om hen heen. Het maakt me verdrietig dat juist degenen die onderdrukking ontvlucht zijn, toch weer een andere minderheidsgroep vinden om op neer te kijken. Ik word er moe van om na 25 jaar in mijn eigen stad, nog steeds dezelfde vooroordelen te moeten weerleggen. Het doet me pijn dat mijn eigen Afrikaanse vrienden – stuk voor stuk begaan met mensenrechten - mijn lesbische vriendinnen niet accepteren. Laat staan dat ze weten dat ik zelf vroeger zó was.

Terwijl het zo simpel is: vrije keus van seksualiteit is ook een mensenrecht. Lieve Afrikanen: elke vorm van discriminatie doet pijn.


Get the Flash Player to see this player.
klik op de film om deze te starten

Toen ik in juni een cursus camera deed bij OnFile, vluchtelingjournalisten, luidde de huiswerkopdracht een multicultureel filmpje van vijf minuten maken voor internet. Omdat ik dagelijks over Afrika schrijf was mijn keus gauw gemaakt: Afrikaanse homo’s, want zij liggen overal onder vuur en kunnen onze steun goed gebruiken. Het filmpje moest snel gemaakt worden, én gratis, dus in Nederland. Ik belde me suf om zwarte homo’s te vinden. Vaak kreeg ik als reactie: ‘Nee, die ken ik niet’. Een Soedanees wilde wel, maar niet herkenbaar, uit angst voor verstoting door zijn eigen gemeenschap. Maar ik had geen zin in een treurig verhaal van iemand achter een gordijn. Ik heb doorgezocht, want ik wilde een vrolijk filmpje maken, dat de discriminatie door landgenoten weliswaar duidelijk aan de orde stelt, maar ook de trots van de Afrikaanse homo’s laat zien.

Kijk zelf naar wat Afrikaanse Nederlanders van het onderwerp vinden....
 
© Sybilla Claus
 
Bekijk ook eens de website van Behind the Mask (BHM).
Behind the Mask, through journalistic activism, strives to mainstream lesbian, gay, bisexual, transgendered, and intersex (LGBTI) interests and to change negative attitudes towards homosexuality and same sex traditions in Africa
Vision Statement BHM
Behind the Mask is a communication initiative around LGBTI rights and affairs in Africa. The organization considers information and communication technology (ICT) and independent journalistic activism as its main tools. By way of publishing a website magazine the organization gives voice to African LGBTI communities and provides a platform for exchange and debate for LGBTI groups, activists, individuals and allies.

Of bezoek de website van de Gay and Lesbian Memory in Action (GALA)
Zie de links hiernaast / onderaan in de rechterkolom


<< naar Magazine




COLUMNS van andere auteurs:
Zuid-Afrikaans optimisme
Met het South African Institute for...

Veel over, weinig uit Afrika op IDFA 2011
In het programma van het IDFA 2011, het...

Het Zuid-Afrikahuis
Het Zuid-Afrika Huis aan de Amsterdamse...

China in Europa’s achtertuin
Leo de Haan, rector van het Institute...

Chapeau Zuid-Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

De grondstoffenrijkdom van Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

De weerbarstige geografie van Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Nog één keer de neo-patrimoniale staat in Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Hoe staat het met de armoede in Afrika?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Wat is Afrikastudies eigenlijk?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Waar ligt Afrika?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Kunst in Bamako, een maand Bogolan (III)
Studenten van de opleidingen Beeldende...

Kunst in Bamako, een maand Bogolan (II)
Studenten van de opleidingen Beeldende...

Kunst in Bamako . Een maand Bogolan
Studenten van de opleidingen Beeldende...

nawoord Ethioblog Joep Pelt no. 12 / Joep Pelt in Ethiopië
Nog eenmaal, twee weken na terugkeer in...

Ethioblog Joep Pelt no. 11 / Joep Pelt in Ethiopië
De bekende musicus Joep Pelt is de...

Donne-moi Un Bic !
Sven Jense is a young film- and...

Kokossoep
Mangrove, die een van de vegetaties in...

Route de la Espoir – becoming Africa
Sven Jense is a young film- and...

Seo - het gaat goed, in Mali
Ton en Imelda, een Amsterdams stel van...

IFFR 2009 bewijst bestaansrecht Africa in the Picture
De 38e editie van het Internationaal...

Experience of Viafrica staff member in Kenya on last elections
Viafrica Kenya is represented by three...

Van Zanzibari en Verdonk
Vanaf vandaag zou in het Amsterdamse...

Wat te doen met fragiele staten?
ASC directeur Leo de Haan houdt de...

Muzikaal weblog vanuit Mali
Singer-songwriter Joep Pelt die in...

Van het strand naar Asylum Down
"Voetbal, bier en feestjes. Daar gaat...

Akwanga - gekookte yam met tomatensaus
In het noordoosten van Nigeria, ligt...

over Kenia en of het nog wat wordt met democratie in Afrika
ZAM-hoofdredacteur maakt zich kwaad...

Koninginnedag bij ANC-verkiezing in Zuid-Afrika? - een reactie
NRC-Handelsblad correspondent Bram...

Verkiezing van een ANC-voorzitter op zijn Koninginnedags
ASC directeur Leo de Haan ziet...

EEN - jongeren op campagne om armoede de wereld uit te helpen
Afgelopen zomer heb ik als vrijwilliger...

AfricAlive: Eindpunt behaald !!
Bogdan - een van de 5 Delftse studenten...

Trans African Highway - Eindelijk Rijden !!! - On the road again
Hans en Doenan - twee van de 5 Delftse...

Bob Denard: de laatste huurling?
ASC directeur Leo de Haan staat stil...

Economische levensduur
Robbert-Jan - één van de 5 Delftse...

Ghana Police Farce (a satire)
Hardly a day passes without a report of...

Geld verdienen aan Mandela
ZAM's hoofdredacteur Bart Luirink stelt...

A walk in the park
Alexander - één van de 5 Delftse...

Koude douche
Doenan - één van de 5 Delftse studenten...

Afrikaanse perikelen
Robbert-Jan - één van de 5 Delftse...

G8 Blues (a satire)
African journalist Femi Akomolafe has...

G8 willen beloftes doorhevelen naar anderen
In Gleneagles twee jaar geleden, kwam...

A Call for Re-Colonization
Reading this article may upset the...

Oudejaarsavond over de Afrikaanse staat
ASC directeur Leo de Haan blikt in zijn...

Madonna's Oliver
In het kerstnummer 2006 van het...

How not to measure poverty
How not to measure poverty: European...

Geef mij maar Madonna
Minister Van Ardenne kent geen twijfel....

Afro-pessimisten, opgelet!
Volkskrant correspondent Hans Moleman...

De vloek van goud
ASC directeur Leo de Haan geeft zijn...

Jan Pronk moet blijven
…..in Khartoem natuurlijk.ASC directeur...

Kleurrijk Afrika
Is Uw beeld van Afrika zo’n beetje...

Africa, oh, poor Africa!
Africa, oh, poor Africa! Take a look at...

Poverty is not African
A journalist said to the other: “I...


Magazine actueel:
Julidans - South African choreographer and dance company from Senegal
"At the same time we were pointing a...

Coup Fatal- uitbundige muziektheatrale ode aan de ‘sapeurs’ van Kinshasa (Congo)
Van 16 t/m 18 juni presenteert het...

Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...

Samen door Mandela: Zondag 15 december 2013 Stadsschouwburg en de Melkweg, Amsterdam
‘Samen door Mandela’ wil met u...

Sites bij deze column:
Dagblad Trouw
http://www.trouw.nl

Behind the Mask - website over homoseksulaiteit in Afrika
http://www.mask.org.za

Gay and Lesbian Memory in Action (GALA)
http://www.gala.co.za


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 76 milliseconds.