Arts | Politics | Economy | Education & Sciences18 Nov 2017
artikelfotoSouth Africa
Recensie: Amandla! Mandela! De musical - met reacties van o.a Kenneth Herdigein
Arts, 2 Nov. 2009 - redactie Africaserver Magazine
foto: Joris van Bennekom

Een paar jaar geleden draaide de film Amandla! in de Zuid-Afrikaanse bioscopen, over de rol die muziek speelde in de struggle. Helden als Miriam Makeba, Hugh Masakela en Abdullah Ibrahim kwamen aan het woord, en er klonk veel prachtige, indrukwekkende muziek. Zelfs de meest verstokte hater van het musicalgenre kon bij het zien van die film niet anders denken dan dat de anti-apartheidsstrijd misschien wel het meest geschikte onderwerp voor een musical ooit is. Goede muziek in overvloed en naar stof voor dialogen hoef je niet lang te zoeken, want de Zuid-Afrikaanse geschiedenis staat bol van dramatische en euforische gebeurtenissen. Mandela is natuurlijk de gedoodverfde hoofdpersoon, en er is een happy end.
 
De uitnodiging voor de wereldpremiere van Amandla! Mandela! De Musical werd op onze redactie dan ook met enig enthousiasme ontvangen. Op 24 oktober was het eindelijk zover, en de Africaserver was erbij.

Kenneth Herdigein speelt Mandela en hij doet dat fantastisch - alleen al zijn spel is een goede reden om de musical te gaan bezoeken. Vooral de treffende gelijkenis met de echte Mandela in de scene van diens vrijlating uit de gevangenis in 1990 doet menig toeschouwer naar adem happen. Sommige medespelers doen niet voor Herdigein onder, vooral Peter Bolhuis als Zuid-Afrikaanse presidenten (hij speelt ze allemaal) blinkt uit.

Het is jammer dat de acteurs het moeten doen met dialogen die heel wat minder goed zijn. Vooral tijdens de eerste anderhalf uur is het regelmatig tenen krommen geblazen, want dan is het mislukte grapjes en ongeloofwaardige, statische gesprekken troef. Mandela komt niet echt tot leven - de chronologische manier waarop zijn leven verteld wordt, verveelt na een tijdje zelfs een beetje. Na de pauze zijn er gelukkig twee scenes die echt beklijven: de onderhandelingen tussen Mandela en De Klerk en de scheiding van Nelson en Winnie na Mandela's vrijlating. Indrukwekkende scenes, die het Mandela-personage wat diepgang en nuance geven - maar een magere oogst voor een voorstelling van een hele avond.

Dit zou allemaal gemakkelijk kunnen worden goedgemaakt als de muziek de verwachtingen enigszins zou waarmaken. Maar hier slaan de makers van Amandla! Mandela! de plank pas echt mis. In plaats van te putten uit het overweldigende aanbod van Zuid-Afrikaanse muziek, wordt de Belgische derderangs componist Frank Uyttebroeck van stal gehaald, die er tijdens de bijna drie uur die de musical duurt eigenlijk niet een keer in slaagt een pakkende of gedenkwaardige melodielijn te presenteren. Zo nu en dan klinkt er een trommel of zingt er een speciaal uit Kaapstad overgevlogen Mambazokoor mee - een halfbakken poging om een 'Afrikaans' sfeertje op te roepen.

Als na een uurtje het Nkosi SikeleliAfrica klinkt, wordt het contrast met de muziek ervoor pas echt duidelijk. Wat een verademing. Tegen het einde van de musical is er een volgend muzikaal hoogtepunt, als de hele cast losgaat op Free Nelson Mandela. Eindelijk een nummer met een echte melodie, waarop ook nog gedanst kan worden. Maar is het niet schrijnend dat dit hoogtepunt moet komen van een nummer van The Specials, een bandje uit Coventry?

Amandla! Mandela! De Musical
is bij vlagen best een aardige voorstelling, maar met het beschikbare materiaal en met deze cast had er oneindig veel meer ingezeten. Nelson Mandela en de strijd tegen de apartheid worden flink tekortgedaan.
 
Anton Stolwijk
 
foto: Joris van Bennekom

Waardering: ** (van *****)
Amandla! Mandela! De Musical draait tot het voorjaar van 2010 in theaters door heel Nederland. Zie voor meer informatie klik hier.

VOLLEDIGE REACTIE VAN KENNETH HERDIGEIN
Beste Anton Stolwijk.
Ik zal proberen om met wat meer respect uw recensie te beoordelen, dan wat u kunt opbrengen voor onze productie. Het is niet nodig om Frank Uyttebroeck zo een sneer te geven, daar iedere muzieksoort op de wereld het aflegt tegen Nkosi Sikeleli Africa. Ook de teksten waarop u zo afgeeft zijn grotendeels historisch, of afkomstig uit The Long Walk to Freedom van meneer Nelson Mandela zelf. Hoezo tenen krommend? Dat u het verloop van een deel van de Zuid-Afrikaanse geschiedenis u laat vervelen, komt ook doordat u er te makkelijk vanuitgaat dat iedereen in het publiek die geschiedenis wel kent. Foute aanname meneer Stolwijk.

Wij hebben geprobeerd, om met zijn allen het respect op te brengen voor dat deel van de Zuid-Afrikaanse geschiedenis. Zo vraag ik u nu, om meer respect op te brengen voor mijn collega's en onze andere medewerkers, die zich soms al ruim 4 jaar, en elke dag weer, uit de naad werken om dit prachtige Zuid-Afrikaanse verhaal met eerbied te vertellen. En dat het behoorlijk goed lukt, bewijzen de stampend volle zalen waar we dagelijks voor mogen optreden, en waarbij het publiek juichend, huilend van geluk, de zalen verlaat. Ik wil u geenszins als een zure schoolmeester terechtwijzen, dan zou ik hetzelfde doen als u, dat past mij niet. Maar ik wil u wel vragen om wat meer respect op te brengen voor andermans harde werk. U bent er zeker toe in staat als Zuid-Afrikaan (foute aanname?). (in ieder geval werkt u immers voor een Afrikaans Magazine)
Met de vriendelijkste groeten,
Kenneth Herdigein (Nelson Mandela in Amandla! Mandela)

REACTIE VAN ANTON STOLWIJK
Beste Kenneth Herdigein,
Bedankt voor je reactie.
Ik vind het vervelend als mijn recensie op je is overgekomen als een gebrek aan respect voor jou en je collega's, want dat was niet de bedoeling. Het was wel de bedoeling om een genuanceerde weergave van mijn mening over de musical te geven.
Over smaak valt goed te twisten, maar tot overeenstemming komt het zelden. Toch wil ik graag enkele punten die je noemt verduidelijken.
Over de tekst: Nelson Mandela is in veel opzichten een van de grootste geesten van de eeuw en ook nog een vaardig prozaschrijver. Maar een boek is geen musical, en het feit dat hij delen van de tekst bijna letterlijk zelf heeft geschreven is toch geen garantie voor goede musicaldialogen? Ik vond sommige dialogen veel beter dan andere - sommige vond ik indrukwekkend, andere tenenkrommend. De Zuid-Afrikaanse geschiedenis verveelt mij niet, maar de manier waarop deze in Amandla! gepresenteerd wordt vond ik niet altijd even overtuigend.

Over de muziek: Nkosi Sikeleli Africa heeft natuurlijk een grote historische betekenis gekregen, maar er zijn honderden, misschien wel duizenden voorbeelden van Zuid-Afrikaanse liederen te verzinnen die ontroerend, pakkend, dansbaar, kortom: mooi zijn. Als een land zo'n muzikale traditie heeft, vind ik de muziek van Frank Uyttebroek in een musical over Mandela bijna een belediging. Ik vond het clichematige, vervelende musicalmuziek met een clichematig Afrikaans sausje - echt een gemiste kans.

Ik respecteer alle andere meningen hierover en roep iedereen vooral op om die meningen hieronder te uiten. Op deze manier komen we vast tot een completer oordeel over de musical dan ik hierboven heb gegeven. Ubuntu!

Alle succes gewenst,
met vriendelijke groet,
Anton Stolwijk (overigens gewoon uit Nederland)

NASCHRIFT REDACTIE
Een reactie op artikelen in het Africaserver Magazine via de website, dient zich vanwege technische redenen te beperken tot enkele regels.


<< to Magazine


more images for
Recensie: Amandla! Mandela! De musical - met reacties van o.a Kenneth Herdigein: foto
More in Arts:
Africa's Women Artists, a Growing Voice
Claudine Pommier sat on a stool in the...

Francis Kéré - Philosopher, Activist, Architect
One of the most remarkable articles in...

Jews of Nigeria - interview with filmmaker Jeff Lieberman
An image of a hut in the African forest...


More in South Africa:
Art and the hell of the African underworld at Holland Festival - Interview with Brett Bailey
For the past 14 years, the South African director Brett Bailey and his company...

A Zimbabwean refugee camp in a downtown Jo'burg church
Three weeks ago I visited the Methodist Church of Southern Africa in downtown...

Thesis on Sexual Violence Against Lesbian Women in South Africa
South Africa was the first state worldwide that placed sexual orientation under...


Currently in the magazine:
Magisch Afrika - maskers en beelden uit Ivoorkust
Magisch Afrika, een schitterende...

Julidans - South African choreographer and dance company from Senegal
"At the same time we were pointing a...

Coup Fatal- uitbundige muziektheatrale ode aan de ‘sapeurs’ van Kinshasa (Congo)
Van 16 t/m 18 juni presenteert het...

Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...


Sites for this article:
Mandela - de Musical
http://www.mandelademusical.nl/

Theater/dance
hyperlinks index Africaserver

South Africa
hyperlinks index Africaserver


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 109 milliseconds.