Arts | Politics | Economy | Education & Sciences29 Aug 2014
Brigitte Fafieanie

Kunst in Bamako, een maand Bogolan (II)
2 Mar. 2010

Studenten van de opleidingen Beeldende Vorming van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten en de Fontys Hogeschool voor de Kunsten Tilburg studeren een maand aan L`Institut National des Arts, om zich de bogolantechniek eigen te maken. Schilderen met modder op doek! Een tweede verslag.
 
Een drukke week vol prachtige ontmoetingen met kunstenaars, waarbij visies werden ondervraagd en gedeeld.

Tevens werd de AISB (American International School of Bamako) bezocht, alsmede het Conservatoire (vervolgopleiding van de INA).

De eerste kunstenaar die ons ontving was Souleymane Ouleguem, met zijn zakelijk assistent. In een buitenwijk werden we hartelijk bij hem thuis ontvangen in een kleine huiskamer die tevens zijn atelier is. Aan de muur hingen diverse kunstwerken die hij uitgebreid met ons besprak. Opvallend was een groot doek waarop allerlei mensen die hij in zijn leven ontmoet had iets geschilderd hadden. Het weerspiegelt ontmoeting en visies, culturele en sociale contexten die door deze samenkomsten geactiveerd worden.

Souleymane doet veel onderzoek naar zijn etnische achtergrond. Hij is Dogon en vertaalt zijn bevindingen en ervaringen in zijn werk door een combinatie te maken met traditionele tekens en zijn eigen visie daarop. Het gevolg is een abstracte gevoelsuiting waarin zijn interesse voor zijn achtergrond wordt gecombineerd met een blik op de huidige samenleving. Bijvoorbeeld: een groot blauw doek waarin onderaan rotsblokken geschilderd zijn, noemde hij fundament. Daarnaast ook verwijzingen naar Dogon architectuur en rituele ceremonieën. Hij heeft een zeer open instelling en is op zoek naar tradities van zijn Dogon-etniciteit. Het werk is makkelijk toegankelijk en het gesprek was een heerlijke belevenis op zich.

Op de AISB werden we goed ontvangen door de kunstdocente (Tama Walley) met een korte rondleiding. We wierpen ook een blik in het kunstklaslokaal waar nog een groepje kinderen aan het werk was. De AISB is behoorlijk modern (Westers) en van diverse gemakken voorzien (airco!). Vervolgens hebben we de gang van zaken besproken voor deze week, waarin wij in groepen van vier personen gaan lesgeven (twee Malinesen met twee Nederlandse studenten). Inmiddels hebben we een lesplan opgesteld en vandaag is de eerste les met veel succes van start gegaan.

Een ander hoogtepunt was een bezoek aan de vervolgopleiding van de INA, het Conservatoire, waar we ontvangen werden door de directeur en tevens grootste kunstenaar van Mali, Abdoulaye Konaté . Het gebouw heeft een hele moderne en fascinerende architectuur door het gebruik van metaal en hout. De opleiding bestaat nu zes jaar en er worden per studierichting 10 studenten per jaar toegelaten. De visie is anders dan op de INA waar de nadruk meer ligt op traditie.

Door directeur Konaté , die zelf een behoorlijke westerse, beter gezegd wereldlijke visie heeft , wordt aangegeven dat de studenten hier les krijgen in alle technieken en theorievakken. Kunst- en cultuurgeschiedenis en ambachtelijke vakken dienen als basis van welke discipline dan ook. Als studenten vervolgens besluiten als autonoom kunstenaar te werken, dan kan dat. Dit betekent dat er ook meer geëxperimenteerd kan worden. Hilarische bijkomstigheid was dat we in de nieuwe geluidsstudio een korte rap mochten opnemen. Vervolgens hebben we het hele gebouw van onder tot boven bekeken en uitgebreid gesproken met een aantal studenten die aan het schilderen waren (studenten die vorig jaar aan ditzelfde Maliproject hadden deelgenomen!)

Het instituut is bekender buiten dan binnen Mali, maar de interesse voor deze vorm van scholing, de visie en de daaruit voortkomende kunst begint zeker onder de jongeren steeds meer bekendheid en aanhang te krijgen, aldus de directeur. Afgelopen week hebben wij op diverse plekken al afgestudeerden van deze opleiding ontmoet en het blijkt dat ze bereisd zijn en een open houding hebben, waardoor de communicatie prettig verloopt. Het begrip tussen de landen en voor de wereld is groot, zo ontstaan er een gezonde nieuwsgierigheid en interessante gesprekken.

Het werd allemaal nog mooier en interessanter toen we bij het huis van de directeur van het Conservatoire , Abdoulaye Konaté, mochten langskomen en met hem als kunstenaar konden kennismaken. Hij liet in een grote kamer veel van zijn werk aan ons zien. Grote doeken katoen, vaak in series, waarop hij zijn visie op religie, politiek en maatschappij geeft. (Zijn inspiratie is de menselijke gemeenschap, de mensheid an sich en de sociale mondiale problematiek.)

Vanuit traditionele onderdelen van de Malinese cultuur toont hij een wereldlijke visie: Het conflict tussen Palestina en Israel, de genocide (o.a. Rwanda, Bosnië), de Europese immigratieproblematiek, de verhouding tussen Amerika en Europa, zijn een aantal thema's ter voorbeeld. Hij zegt: "Mensen lijden over de hele wereld hetzelfde" en "Het gaat altijd om de sociale constructie en structuur van de mensheid". Een erg indringend kunstwerk is een serie over de genocide. Je wil je laatste woorden opschrijven en het lijkt op tekst maar het lukt niet meer, het lijken tekens, maar uiteindelijk staat er niets meer, het zijn de laatste woorden die je met je laatste bloed had willen schrijven.

Als methode maakt hij gebruik van de grondstof die in Mali veel te vinden is. Katoen combineert hij met traditionele technieken en nieuwe vormen. In eerste instantie werkt hij alles uit op de computer en dan worden de stoffen gekocht en de beelden samengesteld.

Tevens vindt hij dat kunst ook gewoon mooi mag zijn en toont hij een sterke esthetiek in zijn werk hetgeen tevens inhoudelijk een symbolische waarde heeft. Hij heeft prachtige boeken en mappen waarin hij artikelen over zijn werk documenteert, we mochten ze allemaal inzien. Zijn hele persoonlijkheid en zijn werk is bijzonder intrigerend en we vinden het dan ook geweldig dat we dit hebben kunnen meemaken. Hij heeft overigens over de hele wereld geëxposeerd, wonderlijk genoeg en helaas (nog) niet in Nederland.

Het volgende bezoek was aan het 'Centre Soleil d`Afrique'. Een plek waar kunstenaars uit de gehele wereld samen kunnen komen, workshops en tentoonstellingen worden georganiseerd, computertechnieken aangeleerd worden en veel uitwisseling plaatsvindt. Vorig jaar bijvoorbeeld een project samen met de Rietveldacademie uit Amsterdam. Uitgangspunt was toen een Malinees spreekwoord, waar iedereen een eigen visie op heeft gegeven. "Ce que la barbe dit le jour, le pagne l`a decide la nuit." Hetgeen de baard (de man) overdag zegt, heeft de pange (de vrouw) 's nachts al besloten.

Kunstenaar Hama Goro is de drijvende kracht achter Centre Soleil d'Afrique. Hij heeft gestudeerd aan de Rijksacademie te Amsterdam en het gesprek kwam al gauw op het grote verschil tussen Mali en Nederland en wat hem in eerste instantie het meest opviel. In Nederland werd hij opgehaald van het vliegveld, voorzien van wanten en een dikke jas, naar een appartement gebracht. Het atelier op de Rijksacademie werd hem toegewezen en toen ging de deur dicht en bleef hij alleen achter. In Mali is het juist erg normaal en belangrijk om ergens langzaam welkom geheten te worden waarbij er vele handen worden geschud en men veel tijd neemt voor sociale contacten. Na twee weken had hij er genoeg van en wilde hij terug naar Mali. Hij is echter gebleven en heeft aangegeven dat er meer interactie tussen de studenten moest plaatsvinden en er kwam nog een kunstenaar uit de Comoren, zo is er tenslotte nog een interessante periode aangebroken voor hem en de medestudenten. Er is veel op intercultureel gebied uitgewisseld. Iets dat hij nu in samenwerking voort heeft gezet in Mali.

Zaterdag zijn we tenslotte naar een artist in residence project geweest in het CCF (Centre Culturel Francais) te Bamako. Een animatie waar je het verhaal van de vos Reinaerde van La Fontaine in kon herkennen, werd in een erg goed vormgegeven nieuwe versie gebruikt om traditionele en moderne middelen samen te brengen. Een multidisciplinair project met drie muzikanten, een zanger, zangeres en animatie. Naderhand hebben we met de zanger en animator kennisgemaakt en kwamen we ook nog enkele oude bekenden tegen, zoals de zakelijk assistent van Souleymane Ouleguem. Kortom een aardig intercultureel gebeuren.

Deze volle week vol met geweldige ontmoetingen heeft ons aan het denken gezet over de kunstwereld en de kennis die wij al dan niet hebben van niet westerse kunst. Enerzijds over de gelaagdheid, historische achtergrond, afkomst van mensen en familiegeschiedenissen die kunstenaars en studenten hier in hun werk brengen. Onderzoek naar betekenis is erg mooi en inspirerend om te zien. Daartegenover traditie, studenten die hun meester volgen, niet in discussie gaan, dat geeft nog veel stof tot nadenken. Volgende week gaan wij zelf lesgeven op de INA, iets waar we erg naar uitzien. We hebben een opdracht c.q. lessenserie bedacht die ongetwijfeld veel zal afwijken van hetgeen de INA-studenten gewend zijn. We zijn nieuwsgierig naar wat er gaat gebeuren. Met gezonde wederzijdse verbazing komt het vast goed.

Tot zover vanuit Bamako!
 
Brigitte Fafieanie
 
Kunstnomade is een samenwerking tussen de docenten opleidingen Beeldende Vorming van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten en de Fontys Hogeschool voor de Kunsten Tilburg.

Onder leiding van twee docenten kunstgeschiedenis, Ans Hom en Rosalie van Deursen, is er een intercultureel uitwisselingsproject opgezet naar Mali. Zes studenten studeren een maand aan L`Institut National des Arts, om zich de bogolantechniek eigen te maken. Schilderen met modder op doek!
Daarnaast wordt les gegeven op de INA en de AISB (Amercan International School of Bamako ) en zijn er ontmoetingen met Malinese kunstenaars. Dit alles in samenwerking met zeven vierdejaars studenten van de INA.

Klik hier om de blog uit Mali te lezen.


<< to Magazine




COLUMNS by other authors:
Zuid-Afrikaans optimisme
Met het South African Institute for...

Veel over, weinig uit Afrika op IDFA 2011
In het programma van het IDFA 2011, het...

Het Zuid-Afrikahuis
Het Zuid-Afrika Huis aan de Amsterdamse...

China in Europa’s achtertuin
Leo de Haan, rector van het Institute...

Chapeau Zuid-Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

De grondstoffenrijkdom van Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

De weerbarstige geografie van Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Nog één keer de neo-patrimoniale staat in Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Hoe staat het met de armoede in Afrika?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Wat is Afrikastudies eigenlijk?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Waar ligt Afrika?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Kunst in Bamako, een maand Bogolan (III)
Studenten van de opleidingen Beeldende...

Kunst in Bamako . Een maand Bogolan
Studenten van de opleidingen Beeldende...

nawoord Ethioblog Joep Pelt no. 12 / Joep Pelt in Ethiopië
Nog eenmaal, twee weken na terugkeer in...

Ethioblog Joep Pelt no. 11 / Joep Pelt in Ethiopië
De bekende musicus Joep Pelt is de...

Donne-moi Un Bic !
Sven Jense is a young film- and...

Kokossoep
Mangrove, die een van de vegetaties in...

Route de la Espoir – becoming Africa
Sven Jense is a young film- and...

Seo - het gaat goed, in Mali
Ton en Imelda, een Amsterdams stel van...

IFFR 2009 bewijst bestaansrecht Africa in the Picture
De 38e editie van het Internationaal...

Africa's illegal love
Sybilla Claus, Afrika-redacteur bij het...

Experience of Viafrica staff member in Kenya on last elections
Viafrica Kenya is represented by three...

Van Zanzibari en Verdonk
Vanaf vandaag zou in het Amsterdamse...

Wat te doen met fragiele staten?
ASC directeur Leo de Haan houdt de...

Muzikaal weblog vanuit Mali
Singer-songwriter Joep Pelt die in...

Van het strand naar Asylum Down
"Voetbal, bier en feestjes. Daar gaat...

Akwanga - gekookte yam met tomatensaus
In het noordoosten van Nigeria, ligt...

over Kenia en of het nog wat wordt met democratie in Afrika
ZAM-hoofdredacteur maakt zich kwaad...

Koninginnedag bij ANC-verkiezing in Zuid-Afrika? - een reactie
NRC-Handelsblad correspondent Bram...

Verkiezing van een ANC-voorzitter op zijn Koninginnedags
ASC directeur Leo de Haan ziet...

EEN - jongeren op campagne om armoede de wereld uit te helpen
Afgelopen zomer heb ik als vrijwilliger...

AfricAlive: Eindpunt behaald !!
Bogdan - een van de 5 Delftse studenten...

Trans African Highway - Eindelijk Rijden !!! - On the road again
Hans en Doenan - twee van de 5 Delftse...

Bob Denard: de laatste huurling?
ASC directeur Leo de Haan staat stil...

Economische levensduur
Robbert-Jan - één van de 5 Delftse...

Ghana Police Farce (a satire)
Hardly a day passes without a report of...

Geld verdienen aan Mandela
ZAM's hoofdredacteur Bart Luirink stelt...

A walk in the park
Alexander - één van de 5 Delftse...

Koude douche
Doenan - één van de 5 Delftse studenten...

Afrikaanse perikelen
Robbert-Jan - één van de 5 Delftse...

G8 Blues (a satire)
African journalist Femi Akomolafe has...

G8 willen beloftes doorhevelen naar anderen
In Gleneagles twee jaar geleden, kwam...

A Call for Re-Colonization
Reading this article may upset the...

Oudejaarsavond over de Afrikaanse staat
ASC directeur Leo de Haan blikt in zijn...

Madonna's Oliver
In het kerstnummer 2006 van het...

How not to measure poverty
How not to measure poverty: European...

Geef mij maar Madonna
Minister Van Ardenne kent geen twijfel....

Afro-pessimisten, opgelet!
Volkskrant correspondent Hans Moleman...

De vloek van goud
ASC directeur Leo de Haan geeft zijn...

Jan Pronk moet blijven
…..in Khartoem natuurlijk.ASC directeur...

Kleurrijk Afrika
Is Uw beeld van Afrika zo’n beetje...

Africa, oh, poor Africa!
Africa, oh, poor Africa! Take a look at...

Poverty is not African
A journalist said to the other: “I...


Currently in the magazine:
Julidans - South African choreographer and dance company from Senegal
"At the same time we were pointing a...

Coup Fatal- uitbundige muziektheatrale ode aan de ‘sapeurs’ van Kinshasa (Congo)
Van 16 t/m 18 juni presenteert het...

Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...

Samen door Mandela: Zondag 15 december 2013 Stadsschouwburg en de Melkweg, Amsterdam
‘Samen door Mandela’ wil met u...

Sites for this column:
Kunstnomade
http://kunstnomade.nl

Het volledige blog vanuit Mali
http://www.kunstnomade.com/?page_id=69


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 109 milliseconds.