Arts | Politics | Economy | Education & Sciences30 Aug 2014
Laura Oerlemans

Kunst in Bamako, een maand Bogolan (III)
09 Mar. 2010

Studenten van de opleidingen Beeldende Vorming van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten en de Fontys Hogeschool voor de Kunsten Tilburg studeren een maand aan L`Institut National des Arts, om zich de bogolantechniek eigen te maken. Schilderen met modder op doek! Verslag van de derde week.
 
Deze week stond in het kader van lesgeven op de American International School of Bamako (AISB) en het afmaken van de bogolans. Op de AISB behandelden we in drie lessen de bogolantechniek. We hebben lesgegeven in kleine groepjes, bestaande uit twee Nederlandse studenten en twee Malinese studenten die in een roulerend systeem de 6th en 7th grade lesgaven. De Malinese jongens waren de experts in de bogolantechniek en wij docenten beeldende vorming in wording. Vanuit dat standpunt leek dat een optimale aanvulling op elkaar, onze achtergronden en cultuur waren echter totaal verschillend. En daarin moest dan ook een midden gezocht worden bij het maken van de lessen. De Malinese visie is, vanuit ons standpunt gezien, nog vrij traditioneel en de leraar is een autoritair persoon die de weg voor iedere leerling exact uitstippelt. In de gegeven lessen is dit niet alleen zichtbaar in de manier waarop ze leerlingen laten tekenen, maar ook in de aspecten waar de nadruk op wordt gelegd tijdens de les.

In onze bogolanles moesten de kinderen geïnspireerd op de legende over de jager die de bogolan ontdekte, een tekening maken. Deze moest vervolgens met modder op doek worden uitgewerkt. Vrije interpretatie en eigen inbreng vanuit de leerling vonden wij als Nederlanders belangrijk. Techniek was voor ons ondergeschikt, want in onze ogen was het vooral belangrijk dat de leerling kennismaakte met de bogolan. De nadruk werd echter door onze Malinese medeleraren op hele andere dingen gelegd. Tekentechniek bijvoorbeeld was een punt waar uitgebreid aandacht aan werd besteed. Leek de getekende boom van een leerling niet genoeg op een boom dan werd de boom letterlijk voorgetekend die de leerling vervolgens weer letterlijk overtekende. De nadruk werd ook meer gelegd op de traditionele manier van bogolanschilderen, gericht op tekens, symbolen en ideogrammen. Terwijl dit voor ons niet noodzakelijk was.

Terugkijkend op onze ervaringen met de samenwerking en de lessen hebben we eigenlijk (zelfs na overleg en afspraken) langs elkaar heen gewerkt. Met name de lesmethode en de nadruk binnen de les was verschillend van elkaar. Dit is ook niet verrassend, je kan niet je eigen cultuur en achtergrond ontkennen. Dat is juist ook een kracht geweest tijdens de lessen. Door elkaar de ruimte te geven en elkaars denk- en handelwijze te accepteren en respecteren is er een situatie ontstaan waarin cultuurverschillen een grote aanvulling op elkaar waren. En daarmee zijn er uiteindelijk lessen neergezet die heel dynamisch zijn geworden!

Dit in tegenstelling tot de bogolanworkshop die wij via de INA volgen. Hierin is minder ruimte voor samensmelting tussen visies op kunst en kunstonderwijs. In tegenstelling tot het Nederlandse kunstonderwijs waarin de docent bijna als coach fungeert en er discussie mogelijk is en waarin docent en leerling gelijkwaardig zijn, moeten wij hier meestromen in de gang van zaken. Dit betekent volgzaam zijn, geen tegenspraak bieden en werken op het tempo waarin je wordt toegestaan te werken. Niet het individuele proces, maar het gezamenlijk tot je nemen van gegeven informatie die door de bogolandocent in stappen is verdeeld. En die je pas tot je krijgt wanneer heel de groep daar klaar voor is.

We zijn bijvoorbeeld de eerste dagen alleen bezig geweest met de zwarte modder aan te brengen op de doeken. En in plaats van iedere keer een doek af te werken met wit en kleur (wat in onze ogen logisch leek) werden gelijk alle verschillende schetsen uitgewerkt met zwart op doek. Vervolgens volgde het aanbrengen van het wit bij alle doeken en als laatst werden de kleuren toegevoegd. Dat betekende iedere keer wachten tot iedereen in de groep klaar was met het betreffende materiaal om daarna te starten in het nieuwe materiaal.

Opvallend is dat het maakproces niet wordt bepaald door de vorm en het proces wat daaraan verbonden is en wat het materiaalgebruik beïnvloedt. Juist het bewerkingsproces van de materialen beïnvloedt daarentegen het maakproces. Ieder materiaal kent zijn eigen bereidingprocedure en omdat het in grote hoeveelheden wordt aangemaakt, wordt het moment waarop je kan gaan werken bepaald door het materiaal dat op dat moment is aangemaakt. Dit is ontzettend wennen voor onze westerse geesten die getraind zijn op snellere productie en individuele keuzes.

In de laatste week volgt het lesgeven op de INA (Institut National des Arts) en een expositie van onze bogolans!
 
Laura Oerlemans
 
Kunstnomade is een samenwerking tussen de docenten opleidingen Beeldende Vorming van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten en de Fontys Hogeschool voor de Kunsten Tilburg.

Onder leiding van twee docenten kunstgeschiedenis, Ans Hom en Rosalie van Deursen, is er een intercultureel uitwisselingsproject opgezet naar Mali. Zes studenten studeren een maand aan L`Institut National des Arts, om zich de bogolantechniek eigen te maken. Schilderen met modder op doek!
Daarnaast wordt les gegeven op de INA en de AISB (Amercan International School of Bamako ) en zijn er ontmoetingen met Malinese kunstenaars. Dit alles in samenwerking met zeven vierdejaars studenten van de INA.

Klik hier om de blog uit Mali te lezen.


<< to Magazine




COLUMNS by other authors:
Zuid-Afrikaans optimisme
Met het South African Institute for...

Veel over, weinig uit Afrika op IDFA 2011
In het programma van het IDFA 2011, het...

Het Zuid-Afrikahuis
Het Zuid-Afrika Huis aan de Amsterdamse...

China in Europa’s achtertuin
Leo de Haan, rector van het Institute...

Chapeau Zuid-Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

De grondstoffenrijkdom van Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

De weerbarstige geografie van Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Nog één keer de neo-patrimoniale staat in Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Hoe staat het met de armoede in Afrika?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Wat is Afrikastudies eigenlijk?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Waar ligt Afrika?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Kunst in Bamako, een maand Bogolan (II)
Studenten van de opleidingen Beeldende...

Kunst in Bamako . Een maand Bogolan
Studenten van de opleidingen Beeldende...

nawoord Ethioblog Joep Pelt no. 12 / Joep Pelt in Ethiopië
Nog eenmaal, twee weken na terugkeer in...

Ethioblog Joep Pelt no. 11 / Joep Pelt in Ethiopië
De bekende musicus Joep Pelt is de...

Donne-moi Un Bic !
Sven Jense is a young film- and...

Kokossoep
Mangrove, die een van de vegetaties in...

Route de la Espoir – becoming Africa
Sven Jense is a young film- and...

Seo - het gaat goed, in Mali
Ton en Imelda, een Amsterdams stel van...

IFFR 2009 bewijst bestaansrecht Africa in the Picture
De 38e editie van het Internationaal...

Africa's illegal love
Sybilla Claus, Afrika-redacteur bij het...

Experience of Viafrica staff member in Kenya on last elections
Viafrica Kenya is represented by three...

Van Zanzibari en Verdonk
Vanaf vandaag zou in het Amsterdamse...

Wat te doen met fragiele staten?
ASC directeur Leo de Haan houdt de...

Muzikaal weblog vanuit Mali
Singer-songwriter Joep Pelt die in...

Van het strand naar Asylum Down
"Voetbal, bier en feestjes. Daar gaat...

Akwanga - gekookte yam met tomatensaus
In het noordoosten van Nigeria, ligt...

over Kenia en of het nog wat wordt met democratie in Afrika
ZAM-hoofdredacteur maakt zich kwaad...

Koninginnedag bij ANC-verkiezing in Zuid-Afrika? - een reactie
NRC-Handelsblad correspondent Bram...

Verkiezing van een ANC-voorzitter op zijn Koninginnedags
ASC directeur Leo de Haan ziet...

EEN - jongeren op campagne om armoede de wereld uit te helpen
Afgelopen zomer heb ik als vrijwilliger...

AfricAlive: Eindpunt behaald !!
Bogdan - een van de 5 Delftse studenten...

Trans African Highway - Eindelijk Rijden !!! - On the road again
Hans en Doenan - twee van de 5 Delftse...

Bob Denard: de laatste huurling?
ASC directeur Leo de Haan staat stil...

Economische levensduur
Robbert-Jan - één van de 5 Delftse...

Ghana Police Farce (a satire)
Hardly a day passes without a report of...

Geld verdienen aan Mandela
ZAM's hoofdredacteur Bart Luirink stelt...

A walk in the park
Alexander - één van de 5 Delftse...

Koude douche
Doenan - één van de 5 Delftse studenten...

Afrikaanse perikelen
Robbert-Jan - één van de 5 Delftse...

G8 Blues (a satire)
African journalist Femi Akomolafe has...

G8 willen beloftes doorhevelen naar anderen
In Gleneagles twee jaar geleden, kwam...

A Call for Re-Colonization
Reading this article may upset the...

Oudejaarsavond over de Afrikaanse staat
ASC directeur Leo de Haan blikt in zijn...

Madonna's Oliver
In het kerstnummer 2006 van het...

How not to measure poverty
How not to measure poverty: European...

Geef mij maar Madonna
Minister Van Ardenne kent geen twijfel....

Afro-pessimisten, opgelet!
Volkskrant correspondent Hans Moleman...

De vloek van goud
ASC directeur Leo de Haan geeft zijn...

Jan Pronk moet blijven
…..in Khartoem natuurlijk.ASC directeur...

Kleurrijk Afrika
Is Uw beeld van Afrika zo’n beetje...

Africa, oh, poor Africa!
Africa, oh, poor Africa! Take a look at...

Poverty is not African
A journalist said to the other: “I...


Currently in the magazine:
Julidans - South African choreographer and dance company from Senegal
"At the same time we were pointing a...

Coup Fatal- uitbundige muziektheatrale ode aan de ‘sapeurs’ van Kinshasa (Congo)
Van 16 t/m 18 juni presenteert het...

Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...

Samen door Mandela: Zondag 15 december 2013 Stadsschouwburg en de Melkweg, Amsterdam
‘Samen door Mandela’ wil met u...

Sites for this column:
Kunstnomade
http://kunstnomade.nl

Het volledige blog vanuit Mali
http://www.kunstnomade.com/?page_id=69


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 80 milliseconds.