West-Afrika recensie nieuwe film: White Material 20 July 2010 - ZAM Africa Magazine

White Material

Het WK voetbal heeft gezorgd voor een stroom aan optimistische verhalen uit Afrika. Wie vindt dat het wel weer eens genoeg is geweest met al dat positivisme, doet er goed aan naar White Material te kijken, een Franse film van Claire Denis, die op 22 juli in premiere gaat. In deze film is Donker Afrika een vreselijke plek, en al helemaal als je blank bent. White Material speelt in een naamloos West-Afrikaans land, dat enigszins doet denken aan het Ivoorkust van enkele jaren geleden. Maria, gespeeld door de zoals wel vaker uitstekende Isabelle Huppert, is een van de laatste blanke bewoners van het land. Ze beheert, samen met haar man en zoon, een koffieplantage. Het land wordt verscheurd door een burgeroorlog, waarin gewetenloze regeringstroepen het opnemen tegen een leger verwilderde kindsoldaten onder leiding van een zekere Boxeur. De plantage ligt in de frontlinie, maar Maria weigert zich te laten evacueren door het Franse leger, omdat de oogst bijna klaar is.

Wat bezielt Maria om niet op te geven en weg te gaan? Werkelijk alles keert zich tegen haar: haar man probeert de plantage stiekem aan de burgemeester te verkopen, de arbeiders slaan op de vlucht, het geld raakt op, de stroom valt uit, haar zoon verandert in een knotsgekke maniak. Op de radio verwoordt een presentator het treffend: ‘Dit land zit niet te wachten op arrogante blanken met middelmatige koffie die we hier toch niet drinken’.

Aanvankelijk probeert Maria haar motieven te verklaren met een wat zwakjes overkomend ‘Ik ben hier nou eenmaal geboren’. Een achtergebleven arbeider heeft een minder verheven verklaring: ‘Je kan het gewoon niet hebben als er iets van je wordt afgepakt!’, en zo lijkt het te zijn.

Het scenario, waaraan mede werd geschreven door de beroemde Frans-Senegalese schrijfster Marie Ndiaye, kent (al dan niet bewust) heel wat losse eindjes. Veel personages (zoals de Boxeur en Maria's man) worden niet erg uitgewerkt. Iedereen en alles, ook de Afrikaanse setting, is in de film ondergeschikt gemaakt aan de problemen van het hoofdpersonage en de veranderingen die ze moet ondergaan: van een arrogante vrouw die alles onder controle heeft in een angstige, boze speelbal van de gebeurtenissen. Prachtig camerawerk en goede acteerprestaties kunnen niet verhullen dat er eigenlijk geen enkel sympathiek personage in White Material voorkomt. Het resultaat is een beklemmende film, die de moeite van het kijken meer dan waard is, maar het de kijker niet gemakkelijk maakt. Anton Stolwijk Waardering: *** (van *****)

Isabelle Huppert opperde zelf het idee voor dit scenario, dat losjes geïnspireerd is op de roman The Grass Is Singing van Doris Lessing.

White Material werd onder meer eerder vertoond op het Internationaal Film Festival Rotterdam 2010 (zie de link) in de rechterkolom


<< naar Magazine


Stuur een reactie