Arts | Politics | Economy | Education & Sciences20 Nov 2017
artikelfotoAfrica
Kunstveiling in Parijs - 'Er is wel degelijk een markt voor Afrikaanse kunst'
Arts, 14 Sep 2010


Het Parijse veilinghuis Gaïa organiseert twee keer per jaar een veiling van hedendaagse Afrikaanse kunst, met werken van gerenommeerde kunstenaars. ‘Wij zijn gespecialiseerd in een markt die eigenlijk niet bestaat.’

In het Atelier Richelieu in Parijs is alles wat je ziet te koop: de knalgele en -rode banken van kunstenaar Jean Servais Somian (Ivoorkust/Frankrijk) - geschatte waarde: 6.000 euro. Stalen vrouwenbeelden, behangen met kalashnikovs, ‘Accessories worn in the Delta’ (waarde: 40.000 euro) van de internationaal gevierde kunstenares Sokari Douglas Camp (Nigeria/Londen). Het enorme doek ‘Révolution Obama’ (12.000 euro) van Chéri Cherin (DR Congo), met een uitbundig zwaaiend Amerikaanse presidentsechtpaar.
 
Voor de zevende keer sinds de oprichting in 2007 houdt het Franse veilinghuis Gaïa een veiling van hedendaagse Afrikaanse kunst. Oprichter en veilingmeester Nathalie Mangeot geeft uitleg, gezeten op een houten bank met een zitting van zand (ook van Jean Servais Somian, geschatte waarde: 1500 euro). ‘We houden veilingen van oude kunst van de Inuit, van Aboriginals, van oorspronkelijke bewoners van pre-Columbus Latijns Amerika, uit Japan, uit Afrika. Ik wilde meer de kant op van de hedendaagse kunst, en daarmee zijn we begonnen met Afrikaanse kunst.’ Lachend: ‘En zo zijn we gespecialiseerd in een markt die eigenlijk niet bestaat. Het publiek leert ons gelukkig steeds beter kennen, en mensen worden steeds enthousiaster. Ik weet zeker dat deze kunst een toekomst heeft.’

Waarom kunst uit sommige delen van de wereld wel verkoopt en andere niet - ze kan het niet verklaren. ‘Ik weet wel dat de opkomst van Chinese kunst veel speculanten aantrok. Daar is bij Afrikaanse kunst geen sprake van. Aan de andere kant: binnen China is er tenminste een markt voor Chinese kunst, terwijl rijke Afrikanen geen Afrikaanse kunst verzamelen.’

Daar vormt in elk geval de in Angola werkende Congolese zakenman Sindika Dokolo, die de grootste collectie eigentijdse Afrikaanse kunst van het hele continent bezit, een uitzondering op. In Angola stuwt de olierijkdom de economie op, en vormen bedrijven een dankbare markt voor kunstenaars van eigen bodem.

Ook Okwui Enwezor, de internationale tentoonstellingsmaker en auteur van standaardwerken over Afrikaanse kunst, bestrijdt dat er geen markt is voor deze kunst. 'De afgelopen tien jaar heeft een grote groep hedendaagse Afrikaanse kunstenaars stevig internationaal carrière gemaakt, en ze worden vertegenwoordigd door grote, prestigieuze galeries. Voor deze kunstenaars is er wel degelijk een markt, ze worden consequent verzameld en hebben zelfs grote opdrachten gekregen. Misschien maken Afrikaanse kunstenaars geen deel uit van de opgeblazen speculatieve kunstmarkt, maar hun werk wordt wel degelijk gekocht, door veel verschillende soorten verzamelaars: zowel door privé-verzamelaars als door musea.'

In Parijs komen Franse privé-verzamelaars, ideële stichtingen, en vooral Amerikanen op de veilingen van Gaïa af. Tijdens de vorige veiling verkocht het veilinghuis een beeld van Ousmane Sow aan het Smithsonian National Museum of African Art in Washington voor 197.000 euro.

Zo’n knaller zit er dit jaar niet bij. Topwerken nu - qua prijs - zijn de beelden van Sokari Douglas Camp en een serie kleden van William Adjete Wilson (Frankrijk/Benin/Togo), die 40.000 euro moeten opbrengen.

Retiré

Op de avond van de veiling zit het zaaltje goed vol. Raoul Mahé, specialist Afrikaanse kunst, vertelt iets over elk werk dat onder de hamer van Nathalie komt. Te beginnen met foto’s van beroemde artiesten gemaakt door Samuel Nja Kwa (Kameroen). Er wordt geboden, maar de prijzen stokken bij 500, 600 euro. Niet genoeg om de bodemprijzen (de prijs die de aanbieder van een werk minstens wil krijgen) te halen. ‘Retiré’, moet Nathalie een paar keer achter elkaar zeggen. Bij de foto’s van Nono Katanga (DR Congo), die zichzelf als slaaf afbeeldt, gaat het beter. Een blonde vrouw in de zaal overlegt met de man en vrouw naast haar en biedt tot ze twee foto’s verkregen heeft. Ook op het zelfportret van de Kameroense fotograaf Samuel Fosso, naakt op bed, heeft ze haar zinnen gezet. ‘2500’, begint Nathalie. De blonde vrouw geeft een knikje richting Nathalie. Maar ze moet het opnemen tegen een telefonische bieder die er meer voor over heeft; bij 5500 euro geeft ze het op. Nathalie slaat met de hamer op tafel: ‘Verkocht!’.

Daarna wordt er met wisselend enthousiasme geboden, en vaak ook helemaal niet. Een werk van fotografe Angèle Etoundi Essamba (Kameroen/Nederland) levert 3000 euro op. Een kleurig doek van de in 2005 overleden Georges Lilanga di Nyama uit Tanzania wordt verkocht voor 5000 euro. Bij het werk ‘Ghana Airways’, een grafkist in de vorm van een vliegtuig, van Paa Joe (Ghana) blijft de teller steken bij een teleurstellende 4500 euro. ‘Het is heel nuttig!’ prijst Nathalie de kist tevergeefs aan. De rood- en geellederen banken van Jean Servais Somian blijven onverkocht. Ook bij de menshoge sculpturen van Sokari Douglas Camp van de vrouwen uit de Niger-Delta wordt de bodemprijs niet gehaald.

Dan wandelt opeens een model de zaal in met een spectaculaire jurk van halve kalebassen die met raffiatouw aan elkaar zijn geknoopt. Er gaan vijf outfits van de Kameroense couturier Anggy Haif onder de hamer, gemaakt van kokosnoten, zaden, parels, leer en lianen. Maar het model staat vergeefs als een paspop te kijk, en ook de andere jurken van Haif redden het niet.
Als er drie feestelijke werken van de Congolese ‘popular art’-schilder Moké (in 2001 overleden) worden verkocht aan een telefonische bieder, verlaat de blonde vrouw met haar gezelschap de zaal. Ze missen de knaller van de avond: 11.000 euro voor Chéri Cherins Obama.

Kanttekeningen

‘Het was de slechtste veiling tot nu toe,’ zegt Nathalie na afloop, zwaar teleurgesteld. Van de bijna 160 stukken zijn er 45 verkocht. Opbrengst: ruim 140.000 euro. ‘De verzamelaars die gisteren op de kijkdag waren, zijn gewoon niet op komen dagen.’ Galeriehouder Jean Marc Patras vertelt dat hij zelf een aantal werken op deze veiling heeft verkocht. ‘Je moet het bij deze kunst van particuliere verzamelaars hebben, niet van instellingen.’ Dat beaamt Nathalie. ‘In de Franse musea gaat het debat over de vraag of er niet te weinig Fránse kunst in de musea hangt. Laat staan dat ze het over Afrikaanse kunst hebben.’

De blonde vrouw blijkt te werken voor de kunststichting van het grote Franse lichtbedrijf Blachère. Ze kocht vandaag echter niet voor de stichting, maar voor meneer Blachère zelf, een kunst- en Afrikaliefhebber. De artistiek directeur van de stichting, Pierre Jaccaud, wil achteraf wel wat kanttekeningen bij de veiling plaatsen. ‘Ik vond het aanbod van kunstenaars van uiteenlopend niveau, er zaten maar enkele belangrijke werken tussen. De prijzen waren ook te hoog. Ik denk dat veel verzamelaars direct bij de kunstenaar kopen, dat scheelt geld. Verder is de markt voor deze kunst erg klein, daar kan Gaïa niet zoveel aan veranderen. Ik denk dat je eigentijdse Afrikaanse kunst daarom beter kunt presenteren op een courante veiling van hedendaagse kunst.’
 
Fenneken Veldkamp
 
Fenneken Veldkamp (1971) is freelance journalist. Ze is kunstredacteur van ZAM-magazine en eindredacteur van onzeWereld. Daarnaast schrijft ze over niet-westerse kunst, onder andere voor het Museumtijdschrift.
Beeld: Philippe Louzon


<< to Magazine


more images for
Kunstveiling in Parijs - 'Er is wel degelijk een markt voor Afrikaanse kunst': foto
More in Arts:
Africa's Women Artists, a Growing Voice
Claudine Pommier sat on a stool in the...

Francis Kéré - Philosopher, Activist, Architect
One of the most remarkable articles in...

Jews of Nigeria - interview with filmmaker Jeff Lieberman
An image of a hut in the African forest...


More in Africa:
The Book, the Authors and the Lecture
More information on Contemporary African Art since 1980, the authors Okwui...

2000 - 2009 & Conclusion
Ghada Amer, another work by El Anatsui, Yto Barrada, Julie Mehretu, a much...

1980 - 1989
Why did we take 1980 as the point of departure? 1980 for us is a frame of...


Currently in the magazine:
Magisch Afrika - maskers en beelden uit Ivoorkust
Magisch Afrika, een schitterende...

Julidans - South African choreographer and dance company from Senegal
"At the same time we were pointing a...

Coup Fatal- uitbundige muziektheatrale ode aan de ‘sapeurs’ van Kinshasa (Congo)
Van 16 t/m 18 juni presenteert het...

Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...


Sites for this article:
ZAM-magazine
http://www.zam-magazine.nl/

Africa
hyperlinks index Africaserver


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 226 milliseconds.