artikelfotoBenin
Papa, je veux danser - meisjes in Benin verleggen grenzen met dans
Kunst, 10 Dec 2010
ni libre, ni esclave - Rachelle Agbossou

Dansgezelschap 'Compagnie Wâlo' uit Benin luisterde maandag 29 november het 10-jarig jubileum van 'Le Grand Cru' uit Amsterdam op met de prachtige voorstelling 'Ondulation'. Een dag voor dit jubileumfeest sprak Africaserver Magazine met Rachelle Agbossou en Richmir Totah van Compagnie Wâlo en met Noortje Bijvoets van Le Grand Cru.
 
Le Grand Cru bestaat 10 jaar, reden genoeg om kort terug te gaan naar het begin. Noortje Bijvoets vertelt in vogelvlucht over het ontstaan en de uitgangspunten van deze bijzondere organisatie.
Le Grand Cru is in 1994 opgericht door Feri de Geus en Noortje Bijvoets. De Geus is vanuit zijn achtergrond als cultureel antropoloog in aanraking gekomen met dansvormen uit diverse, met name niet-Europese, culturen. Bijvoets heeft jaren professionele danservaring in producties in binnen- en buitenland. Sinds 2000 is Le Grand Cru een interculturele organisatie voor trainingen en producties. Inmiddels werkt de organisatie samen met professionele dansgroepen over de hele wereld, bijvoorbeeld in Georgië, Cuba, Zuid-Afrika en Benin. Tevens is een dansproject gerealiseerd met Ghanese vrouwen in de Amsterdamse Bijlmermeer. Le Grand Cru gaat op zoek naar de 'verstopte' culturen in Nederland. Culturele diversiteit, autenticiteit en identiteit vormen de kernbegrippen die in de dansproducties tot uiting worden gebracht.

Le Grand Cru is meer dan een dansorganisatie alleen. Een belangrijke pijler is het geven van trainingen aan professionele dansgroepen uit allerlei culturen. Bijvoets legt uit.
In de trainingen gaat het niet om de ander te vertellen hoe het moet. Het gaat om de gezamenlijke zoektocht naar identiteit, wie ben ik, waar kom ik vandaan? Er vindt een zoektocht plaats naar het authentieke. Door middel van 'mapping' – een methode die bestaat uit diverse improvisatie- en spelopdrachten – begint een zoektocht naar de antwoorden op deze vragen en vindt bij de dansers een bewustwordingsproces plaats. Hieruit ontstaan geleidelijk de thema's van choreografiëen. Het is heel voorspelbaar om in Zuid-Afrika een dansvoorstelling over de aidsproblematiek te maken. Maar deze vooropgezette ideeën zijn er juist niet. Het proces van 'mapping' kan wel tot dit onderwerp leiden, maar het startpunt ligt duidelijk ergens anders. Verder is het van belang dat het publiek zich kan identificeren met de thematiek van de productie. Herkenning is een groot onderdeel van succes. Zo wordt de output, de boodschap van het verhaal, veel sterker.

Compagnie Wâlo en Le Grand Cru werken inmiddels een aantal jaar intensief samen. Hoe is deze samenwerking ontstaan?
Rachelle Agbossou was op zoek naar een groep die haar kon helpen bij het geven van danstrainingen aan kinderen. Via de Nederlandse Ambassade in Benin is ze in contact gekomen met Le Grand Cru. In 2006 vond in Benin de eerste ontmoeting plaats, een ontmoeting van slechts drie weken. Bijvoets en Agbossou waren het duidelijk eens: die drie weken waren veel en veel te kort. De dansers van Compagnie Wâlo hebben allen een traditionele achtergrond. Agbossou wilde nog zoveel wilde leren op het gebied van moderne danstechniek, ook wilden de dansers zich verder ontwikkelen en professionaliseren op het gebied van het groepsbewustzijn, beweging door de ruimte en choreografie. In 2008 kon met financiële steun van Nuffic de samenwerking verder worden uitgebouwd. Er werden trainingen opgezet op het gebied van lichttechniek, theatertechniek, danstechniek, compositie en heel belangrijk: didactiek. De dansers van Compagnie Wâlo zijn inmiddels opgeleid om workshops en trainingen te geven. Dit is zowel voor Le Grand Cru als Compagnie Wâlo een bijzondere stap geweest.

Het eerste gezamenlijke project was de productie 'Léwé' met 18 dansers van Wâlo (mannen en vrouwen) en ca. 65 – 85 kinderen. Deze productie ging op tournee door heel Benin. Het verhaal (Papa, je veux danser) gaat over een meisje dat wil dansen. De voorstelling is bezocht door ca 50.000 mensen. Het verhaal zegt veel over de cultuur van Benin; vrouwen behoren niet te dansen, behalve bij rituelen of kerkelijke gelegenheden.

Waarom zijn deze dansprojecten zo belangrijk in Benin?
Vrouwen verkeren in een ondergeschikte positie, ze hebben weinig te vertellen en zullen nooit hun man tegenspreken. Meisjes zijn verlegen, in zichzelf gekeerd. Agbossou vertelt stralend hoe een meisje voor het eerst bij haar lessen binnenkwam. Ze sprak niet, zat verlegen in een hoekje. Na een paar dagen bloeide ze op en begon ze zelfs van zich af te bijten als andere kinderen iets tegen haar zeiden. 'Yeah, you go girl', zegt Agbossou. Jonge verlegen meisjes openen zich, ze worden vrouwen. Rachelle Agbossou mag van geluk spreken; zij is opgegroeid in een gezin waar haar ouders haar altijd hebben gestimuleerd om te dansen en haar zelfs in aanraking brachten met allerlei soorten dansstijlen. Het zijn overigens niet alleen maar meisjes, ook sommige jongens zijn in zichzelf gekeerd. Volwassen vrouwen die de danslessen volgen veranderen: ze worden zelfverzekerd, durven voor zichzelf op te komen. Het begint al met lichaamstaal: dans leert ze een krachtige houding aan te nemen. Maar het gaat verder. Door het verkregen zelfvertrouwen zijn er vrouwen die een bedrijfje zijn gestart. Ze verdienen hun eigen geld en komen hiermee meer en meer in een onafhankelijke positie. Deze vrouwen geven dit door aan hun kinderen. Hopelijk zal de samenleving van Benin geleidelijk veranderen. Dans speelt in deze emancipatie en 'empowerment' van de vrouwen een essentiële rol.

Richmir Totah is zakelijk leider van Compagnie Wâlo en president van la Fédération des Associations d'Artistes du Bénin, een soort vakbond voor de uitvoerende kunsten. Hoe kijkt de Beninse overheid tegen kunst en cultuur aan?
De overheid ziet kunst en cultuur niet als prioriteit. Toch krijgt de overheid steeds meer interesse. Deze interesse wordt vooral gewekt door de aandacht die kunst- en cultuurprojecten in Benin krijgen van buitenlandse organisaties. De productie 'Ondulation' is gemaakt met steun van onder andere Stichting Doen, Ministerie van Buitenlandse Zaken (Nederlandse Ambassade in Benin) en het Fonds voor Cultuurparticipatie. De bijdrage van deze Nederlandse organisaties hebben duidelijk een positief effect op de Beninse politiek. Een land zonder cultuur bestaat niet, cultuur is een essentieel onderdeel van mensen, het bepaalt wie we zijn. Hoewel de wijze waarop deze dansproductie onder de aandacht wordt gebracht bij de Beninse overheid anders is dan meestal het geval, is het resultaat iets om zeer tevreden mee te zijn.

Compagnie Wâlo is met de 'Ondulation'-tour voor het eerst in Nederland te zien. Na zeer succesvolle voorstellingen in ons land – met onder meer een aantal geslaagde workshops – waren zij maandag 29 november te zien tijdens het 10-jarig jubileumfeest van Le Grand Cru. De voorstelling toont drie choreografiëen waarin actuele thema's uit de Beninse samenleving tot uitdrukking worden gebracht.

'Le dieu du tonnerre' gaat over het voodoo-initiatieritueel, iets dat een prominente plaats in de Beninse cultuur inneemt. In 'ni libre, ni esclave' danst Rachelle Agbossou een mooie solo over de beklemmende positie van de vrouw. 'Ondulation' eindigt met het dynamische stuk 'Gendarme couché', over de jongeren in Benin die enerzijds vast zitten in tradities en familiebanden en anderzijds midden in het moderne leven staan. De choreografie is verrassend en precies waar Le Grand Cru en Compagnie Wâlo voor staan: een vloeiende versmelting van moderne dans en muziek met de authentieke dynamische Beninse dans. Interculturaliteit in optima forma uitgevoerd in een mooie balans van authenticiteit en modernisme. Een 10-jarig jubileumfeest wordt natuurlijk niet alleen gevierd om terug te kijken. De komende 10 jaar kunnen we nog veel mooie projecten op het gebied van de verbinding van cultureel erfgoed verwachten. Zo is een start gemaakt met het Benin-Mali project en zijn de Beninse en Cubaanse partnerorganisaties op zoek naar de bron van hun dansstijlen, die worden verbonden door de slavernijgeschiedenis.
 
Saskia Broekman
 
Rachelle Agbossou is artistiek leidster van Compagnie Wâlo en danseres, Richmir Totah is zakelijk leider van Compagnie Wâlo en voorzitter van la Fédération des Associations d'Artistes du Bénin, een vakbond voor de uitvoerende kunsten en Noortje Bijvoets is co-choreograaf en trainer van Le Grand Cru.


<< naar Magazine


meer foto's voor
Papa, je veux danser - meisjes in Benin verleggen grenzen met dans: fotofotofoto
Meer in Kunst:
Magisch Afrika - maskers en beelden uit Ivoorkust
Magisch Afrika, een schitterende...

Julidans - South African choreographer and dance company from Senegal
"At the same time we were pointing a...

Coup Fatal- uitbundige muziektheatrale ode aan de ‘sapeurs’ van Kinshasa (Congo)
Van 16 t/m 18 juni presenteert het...


Meer in Benin:
nieuwe televisieseries De Slavernij, De Slavernij Junior & interview met Roué Verveer
Vanaf 18 september zendt de NTR twee nieuwe televisieseries uit: De Slavernij...

Didier Donatien Alihonou - de boodschap van een bevlogen kunstenaar
Galerie 23 presenteert nieuwe werken van Didier Donatien Alihonou. Alihonou...

Geestverruimend Trance festival met voodoo uit Benin en gnawa uit Noord-Afrika + kortingsaanbieding
In dit vijfdaagse, geestverruimende festival rond het fenomeen trance kunt u op...


Magazine actueel:
Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...


Sites bij dit artikel:
Compagnie Wâlo
http://www.assowalo.com

Le Grand Cru
http://www.legrandcru-dance.nl/

Theater/dans
hyperlinks index Africaserver

Benin
hyperlinks index Africaserver


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 99 milliseconds.