Bart Luirink

Het Zuid-Afrikahuis
1 Jul 2011

Het Zuid-Afrika Huis aan de Amsterdamse Keizersgracht 141 dreigt gesloten te worden. Het bestuur van de stichting die het gebouw bezit heeft onlangs besloten om het te verkopen. Die stichting is de ZASM, naamhouder van de Nederlands – Zuid-Afrikaanse Spoorweg Maatschappij, een bedrijf dat aan het begin van vorige eeuw een vermogen vergaarde met de bouw van een spoorweg tussen Pretoria en Lourenço Marques (Maputo).
 
Diezelfde stichting financiert tevens de Nederland Zuid-Afrikaanse Vereniging (NZAV), een club die tijdens de apartheid haar analyses wel heel erg verpakte in blanke stamverwantskap, beurzen aan (destijds doorgaans blanke) Zuid-Afrikaanse studenten en het Maandblad Zuid-Afrika.
In de jongste editie van dit tijdschrift ageert professor Ena Jansen, die in Nederland Afrikaans doceert, tegen de sluiting. Ze memoreert in haar stuk een gesprek met Jan Donner, voorzitter van ZASM en directeur van het Tropen Instituut. Hij legt uit dat de stichting een vermogen heeft van twaalf miljoen en uit de rente (3,5 ton) de activiteiten financiert. De kosten van de noodzakelijke renovatie die het Zuid-Afrika Huis moet ondergaan worden geraamd op 3 miljoen. Zo zou de stichting teveel op haar vermogen interen. Het voornemen is om de bibliotheek in dit gebouw aan de VU over te dragen. Met de boekenschat die zich aan de Keizersgracht bevindt verwierf het huis nationale bekendheid. Dat kan mede worden toegeschreven aan anonieme actievoerders die in de jaren tachtig een deel van de boeken in de gracht gooiden uit protest tegen de apartheid. De anti-apartheidsbeweging distantieerde zich destijds van deze aksie. Boeken horen op de plank en niet in het water. Dat geldt ook voor ‘foute’ boeken. Jan Donner rekent in het gesprek dat hij met Jansen voerde voor dat een renovatie financieel onhaalbaar is. Dat Donner een volleerd rekenmeester is wisten we al door het riante salaris dat hij zichzelf als directeur van het KIT toerekende. Maar toch zaait Jansen grote twijfel aan de rekenkundige benadering van het bestuur. De kosten voor zo’n verbouwing worden toch over 20 jaar uitgesmeerd? Waarom wordt er niet gezocht naar sponsoring en subsidiering, bijvoorbeeld door de stichting Hendrick de Keyser? Het Zuid-Afrika Huis heeft in de afgelopen tien jaar voorzichtige, soms dappere pogingen gedaan om van het wat stoffige imago af te komen, bijvoorbeeld door een leesclub die ook de zwarte literatuur indook, kleine seminars, exposities en lezingen. De bibliotheek bevat een rijke (politiek en cultureel) gevarieerde collectie boeken die zeer goed toegankelijk is.
Jansen is bang dat naast de bibliotheek ook de activiteiten die in het huis georganiseerd worden eraan moeten geloven. Maar misschien zijn díe activiteiten, die van het huis een voorpost van het nieuwe Zuid-Afrika zouden kunnen maken, juist de reden om het te sluiten? Nu al lijkt het huis meer van deze tijd dan de stichting die het financiert.
 
Bart Luirink
 
Bart Luirink is hoofdredacteur van ZAM Africa Magazine.


<< naar Magazine




COLUMNS van deze auteur:
Zuid-Afrikaans optimisme
Met het South African Institute for...

Van Zanzibari en Verdonk
Vanaf vandaag zou in het Amsterdamse...

Geld verdienen aan Mandela
ZAM's hoofdredacteur Bart Luirink stelt...


COLUMNS van andere auteurs:
Veel over, weinig uit Afrika op IDFA 2011
In het programma van het IDFA 2011, het...

China in Europa’s achtertuin
Leo de Haan, rector van het Institute...

Chapeau Zuid-Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

De grondstoffenrijkdom van Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

De weerbarstige geografie van Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Nog één keer de neo-patrimoniale staat in Afrika
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Hoe staat het met de armoede in Afrika?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Wat is Afrikastudies eigenlijk?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Waar ligt Afrika?
Leo de Haan, de nieuwe rector van het...

Kunst in Bamako, een maand Bogolan (III)
Studenten van de opleidingen Beeldende...

Kunst in Bamako, een maand Bogolan (II)
Studenten van de opleidingen Beeldende...

Kunst in Bamako . Een maand Bogolan
Studenten van de opleidingen Beeldende...

nawoord Ethioblog Joep Pelt no. 12 / Joep Pelt in Ethiopië
Nog eenmaal, twee weken na terugkeer in...

Ethioblog Joep Pelt no. 11 / Joep Pelt in Ethiopië
De bekende musicus Joep Pelt is de...

Donne-moi Un Bic !
Sven Jense is a young film- and...

Kokossoep
Mangrove, die een van de vegetaties in...

Route de la Espoir – becoming Africa
Sven Jense is a young film- and...

Seo - het gaat goed, in Mali
Ton en Imelda, een Amsterdams stel van...

IFFR 2009 bewijst bestaansrecht Africa in the Picture
De 38e editie van het Internationaal...

Africa's illegal love
Sybilla Claus, Afrika-redacteur bij het...

Experience of Viafrica staff member in Kenya on last elections
Viafrica Kenya is represented by three...

Wat te doen met fragiele staten?
ASC directeur Leo de Haan houdt de...

Muzikaal weblog vanuit Mali
Singer-songwriter Joep Pelt die in...

Van het strand naar Asylum Down
"Voetbal, bier en feestjes. Daar gaat...

Akwanga - gekookte yam met tomatensaus
In het noordoosten van Nigeria, ligt...

over Kenia en of het nog wat wordt met democratie in Afrika
ZAM-hoofdredacteur maakt zich kwaad...

Koninginnedag bij ANC-verkiezing in Zuid-Afrika? - een reactie
NRC-Handelsblad correspondent Bram...

Verkiezing van een ANC-voorzitter op zijn Koninginnedags
ASC directeur Leo de Haan ziet...

EEN - jongeren op campagne om armoede de wereld uit te helpen
Afgelopen zomer heb ik als vrijwilliger...

AfricAlive: Eindpunt behaald !!
Bogdan - een van de 5 Delftse studenten...

Trans African Highway - Eindelijk Rijden !!! - On the road again
Hans en Doenan - twee van de 5 Delftse...

Bob Denard: de laatste huurling?
ASC directeur Leo de Haan staat stil...

Economische levensduur
Robbert-Jan - één van de 5 Delftse...

Ghana Police Farce (a satire)
Hardly a day passes without a report of...

A walk in the park
Alexander - één van de 5 Delftse...

Koude douche
Doenan - één van de 5 Delftse studenten...

Afrikaanse perikelen
Robbert-Jan - één van de 5 Delftse...

G8 Blues (a satire)
African journalist Femi Akomolafe has...

G8 willen beloftes doorhevelen naar anderen
In Gleneagles twee jaar geleden, kwam...

A Call for Re-Colonization
Reading this article may upset the...

Oudejaarsavond over de Afrikaanse staat
ASC directeur Leo de Haan blikt in zijn...

Madonna's Oliver
In het kerstnummer 2006 van het...

How not to measure poverty
How not to measure poverty: European...

Geef mij maar Madonna
Minister Van Ardenne kent geen twijfel....

Afro-pessimisten, opgelet!
Volkskrant correspondent Hans Moleman...

De vloek van goud
ASC directeur Leo de Haan geeft zijn...

Jan Pronk moet blijven
…..in Khartoem natuurlijk.ASC directeur...

Kleurrijk Afrika
Is Uw beeld van Afrika zo’n beetje...

Africa, oh, poor Africa!
Africa, oh, poor Africa! Take a look at...

Poverty is not African
A journalist said to the other: “I...


Magazine actueel:
Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...

Samen door Mandela: Zondag 15 december 2013 Stadsschouwburg en de Melkweg, Amsterdam
‘Samen door Mandela’ wil met u...

2013 Prince Claus Laureate Ahmed Fouad Negm has passed away
RIP Egyptian poet and this year's...

Vieux Farka Touré in Nederland, winactie voor lezers Africaserver
In november verzorgt Vieux Farka Touré,...

Sites bij deze column:
Zuid-Afrikahuis
http://www.zuidafrikahuis.nl/

ZAM Africa Magazine
http://www.zam-magazine.nl/


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 293 milliseconds.