Arts | Politics | Economy | Education & Sciences19 Nov 2017
artikelfotoSouth Africa
Galerie iZArte moet sluiten, maar geeft ideaal niet op
Arts, 23 Jul 2013


Zeven jaar geleden kwam een droom voor Janneke (toen 49) en Gert (52) Rebergen uit. Galerie iZArte opende haar deuren met Zuid-Afrikaanse kunst. Veelal verworven tijdens reizen door Zuid-Afrika, maar ook exemplaren die in Nederland zijn gemaakt tijdens workshops. Daar bleef het niet bij: uitwisselingsprogramma’s werden ontwikkeld, lesmateriaal voor Nederlandse scholen, veel samenwerkingen, lezingen en presentaties in de galerie, en scholings- en praktijkhulp voor kunstenaars in Zuid-Afrika. Totdat de crisis toesloeg en Gert en Janneke geld moesten toeleggen om iZArte open te houden. 1 september 2013 sluit de galerie. Op de collectie zit een flinke korting. Janneke: "Het is een nuchter en verstandig besluit, maar..."
 
Hoe is het idee ontstaan voor iZArte?
Toen we eind dertig, begin veertig waren. Ik ging op werkbezoek naar Zuid-Afrika en werd gepakt door de intensiteit van het land, de power van de mensen die net een nieuw leven waren begonnen na het afschaffen van de Apartheid. Er ontstond een woud van nog onduidelijke, maar nieuwe mogelijkheden. De lange tijd ondergronds gehouden wereld van onderdrukte, zwarte kunst en craft kwam naar boven en kreeg ruimte en waardering. Westerse en traditionele kunst raakten met elkaar aan het rollebollen. Heel intrigerend. Ook pakkend is de saamhorigheid en behulpzaamheid van de mensen.

Zie het interview met Koekie Jeremiah in Kliptown (Youtube)

Waarom speciaal Zuid-Afrikaanse kunst?
Verwondering over kunst en leven in andere landen en werelddelen hebben we altijd gehad. Zuid-Afrika triggerde ons door de kunst die we daar zagen, de intensiteit van het land, de natuur, het contact met mensen, hun enthousiasme, de verhalen. Ook al hadden we het idee dat daar misschien op termijn verandering in zou kunnen komen gezien de (politieke) ontwikkelingen. We dachten ook het concept naar ander landen te kunnen brengen. Zo hebben we een tijd sieraden verkocht uit Brazilië. Uitbreiding naar andere landen is er niet van gekomen, behalve Zimbabwe.

Wat maakt Zuid-Afrika bijzonder?
Het is een bijzonder land met veel aspecten. Veel mensen in Zuid-Afrika leven in twee werelden: de hedendaagse westerse wereld en de hedendaagse tribale wereld. Voor heel veel inwoners hoort de voorouderwereld met vele gebruiken en rituelen tot hun dagelijks leven en bepaalt die mede hun functioneren. Dat geeft andere inzichten, invullingen en beslissingsgronden dan wij gewend zijn. Dat brengt verwondering en geeft je wereld een twist. Iemand in Zuid-Afrika kan ‘s morgens in de auto stappen om naar het werk te rijden, gaat de bocht om en ziet dan een baviaan tegen de gevel van een huis. Vanuit de tribale achtergrond betekent dit gevaar en is het een heel slecht, niet te negeren teken. Dus wordt werk afgebeld.

Bovendien is Zuid-Afrika is een heel groot land met veel verschillende culturele achtergronden en tradities, zoals die van Zulu, Xhosa, Venda en Bushmen, die invloed hebben op de kunst. De kunst die wij zo appreciëren is moderne kunst maar dan net iets anders dan de Nederlandse, Europese kunst, vanwege die zogenaamde tweede wereld. Dat maakt overigens niet dat bij alle kunst die we inkochten het er vanaf spat dat het Afrikaanse kunst is, wel dat het bijzonder is.

Wat was uw insteek?
Eerlijke handel in Zuid-Afrikaanse kunst met als doel meer bekendheid, inkomen voor opkomende Zuid-Afrikaanse kunstenaars die mooie hedendaags en modern werk maken met een verhaal. Die verhalen kunnen verteld worden door het kunstwerk zelf of letterlijk als verhaal. Vooral werk van kunstenaars die zichzelf (nog) niet goed in de markt kunnen zetten, omdat ze een opleiding missen of geen geld hebben. Of omdat ze diep in de bush wonen, op het platteland of in woestijngebieden.
Social import hebben we het genoemd. Geen liefdadigheid, maar kleinschalige business in direct contact met de kunstenaar. Belangrijk is persoonlijk wederzijds respectvol zakendoen met gedreven, onorthodoxe ontwerpers en bedrijfjes die mensen aan de onderkant van de samenleving een kans, werkplek, inkomen bieden. We kennen de situatie, de mores van Zuid-Afrika, kunnen inschatten wat er gebeurt en maken een afweging of we bepaalde kunst wel of niet willen verkopen in onze galerie. Dat is afhankelijk van de kwaliteit van de kunst en design, maar ook van de opzet en moraal van het bedrijf.

Interview met Simon Masilo (Youtube)

Hoe heeft u de kunst verworven?
Een paar maanden voor de opening van de galerie zijn we gaan inkopen in Zuid-Afrika bij kunstenaars en bedrijfjes die passen in het concept van de galerie. In Johannesburg, in Limpopo, in Kwa Zulu Natal, in Kaapstad en omgeving. Schilderijen, beelden, keramiek en sieraden. Van duurdere kunstwerken (tot 2000 euro) tot kopjes en kleine cadeautjes en hebbedingetje (van een paar euro). Heel belangrijk was de uitstekende kwaliteit en originaliteit. ´Nieuw voor Nederland´ wilden we erbij kunnen zetten. Twee keer per jaar gingen we naar Zuid-Afrika om in te kopen en samenwerkingen te ontwikkelen.

Hoe gingen die onderhandelingen en gesprekken?
We gingen op pad met een net pak en schoenen met hakken, mooie jurkjes, maar ook spijkerbroeken en T-shirts gingen mee. We spraken met de directeur van Art&Culture in Johannesburg, met jonge ontwerpers in Kaapstad en met kunstenaars in de township. Belangrijk was een band op te bouwen om zo wat te kunnen betekenen voor de mensen daar tijdens onze vele bezoeken.

Kunt u hoogtepunten noemen?
Ja zoveel! De opening door Peter Hermes, Zuidelijk Afrika expert en (destijds) directeur van het Nederlands Instituut voor Zuidelijk Afrika (NIZA). In zijn toespraak zei hij: “… Onze fascinatie met de stemmen, de geluiden, de beelden, en de dromen, de pijn soms van het nieuwe Zuid-Afrika bouwt voort op tradities van solidariteit in een lange strijd. Nu geven we aan onze solidariteit een nieuwe inhoud”. Ook de bezoeken van Zuid-Afrikaanse kunstenaars aan Nederland, die mogelijk waren via onze Stichting ‘Trifle’ en de ‘Vrienden van iZArte’, en de mogelijkheid kregen hun werk te tonen. De bezoeken van de zwarte kunstenaars aan scholen in Zutphen en omgeving voor workshops. Samenwerking met onder andere Galerie 23, het Afrika Studie Centrum. het Zuid-Afrikahuis, ZAM, AfricaServer. Bezoeken aan kunstenaars diep in Zuid-Afrika, op plekken waar je normaal nooit komt…

Wat is er gebeurd dat u per 1 september dit jaar moet stoppen?
Zes jaar lang ging de handel goed, we verkochten genoeg om de kosten te kunnen dekken en weer in te kunnen kopen. Toen kwam de economische crisis. We hebben het laatste jaar veel minder verkocht. Galerie, lezingen, openingen, presentaties worden nog steeds goed bezocht, maar mensen kopen minder, geven minder geld uit. Het afgelopen jaar legden we iedere maand geld bij. En dat kan best even, maar dan moet je weten dat over een paar maanden het tij keert. Dat perspectief is er niet.

Wat gaat u missen met het sluiten van iZArte?
Voor ons is iZArte heel belangrijk en de galerie heeft ons veel gebracht. Niet financieel, maar dat was ook niet de opzet. We hebben zoveel bijzondere mensen ontmoet, in de galerie, bij projecten en activiteiten met andere organisaties, galeries, ondernemers. Het waren in die zin hele rijke jaren, prachtige jaren.

Mooi overzicht van de eerste vijf jaar van de galerie (Youtube)

Blijft de samenwerking met organisaties in Zuid-Afrika bestaan?
Ja, dat moet, dat hoort bij ons, dat kan en willen we niet anders. We kunnen dat niet vaarwel zeggen doordat de economische crisis ertussen is gekomen.

Wat zou u graag willen? Hoe nu verder?
We gaan een nieuwe, volgende stap maken in de samenwerking, eentje die beter past in de huidige situatie, in deze tijd. Hoe en wat weten we nog niet. Eerst de opheffingsuitverkoop afmaken en de galeriezaken goed afsluiten. We melden ons weer. Wie dit leest en ideeën heeft, voor een mooi project, neem gerust contact met ons op. We willen graag iedereen die op één of andere manier positief betrokken is geweest bij Galerie iZArte heel erg bedanken! Het was mooi!
 
Karen Ilse Niessen
 
Contact:
Geïnteresseerden die iets willen kopen of de galerie nog willen bezoeken:
Openingstijden: woensdag 12-18 uur, donderdag 10-18 uur, zaterdag 10-17 uur. En op afspraak.
Adres:

Laarstraat 47, 7201 CB, Zutphen
telefoon: 0575-549370 of 06-13802505
mail: info@izarte.nl
www.izarte.nl (met webgalerie)

De Youtube-video's bij dit artikel zijn eigendom van galerie iZArte en mogen uitsluitend met toestemming van iZArte worden gebruikt.


<< to Magazine


more images for
Galerie iZArte moet sluiten, maar geeft ideaal niet op: fotofoto
More in Arts:
Africa's Women Artists, a Growing Voice
Claudine Pommier sat on a stool in the...

Francis Kéré - Philosopher, Activist, Architect
One of the most remarkable articles in...

Jews of Nigeria - interview with filmmaker Jeff Lieberman
An image of a hut in the African forest...


More in South Africa:
Art and the hell of the African underworld at Holland Festival - Interview with Brett Bailey
For the past 14 years, the South African director Brett Bailey and his company...

A Zimbabwean refugee camp in a downtown Jo'burg church
Three weeks ago I visited the Methodist Church of Southern Africa in downtown...

Thesis on Sexual Violence Against Lesbian Women in South Africa
South Africa was the first state worldwide that placed sexual orientation under...


Currently in the magazine:
Magisch Afrika - maskers en beelden uit Ivoorkust
Magisch Afrika, een schitterende...

Julidans - South African choreographer and dance company from Senegal
"At the same time we were pointing a...

Coup Fatal- uitbundige muziektheatrale ode aan de ‘sapeurs’ van Kinshasa (Congo)
Van 16 t/m 18 juni presenteert het...

Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...


Sites for this article:
Galerie iZArte
http://izarte.nl/index.php

Galleries
hyperlinks index Africaserver

South Africa
hyperlinks index Africaserver


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 107 milliseconds.