Arts | Politics | Economy | Education & Sciences19 Nov 2017
artikelfotoDemocratic Republic of Congo
De geschiedenis van een mislukking
10 Aug. 2010
Alphonse Muambi

Interview met Alphonse Muambi over 50 jaar onafhankelijkheid in Congo. Muambi vluchtte in 1994 vanuit Congo naar Nederland. Hij schreef eerder het boek 'Democratie kun je niet eten', over zijn belevingen als verkiezingswaarnemer in zijn vaderland in 2006. Chanelva Rier sprak met hem.
 
Onder wat voor omstandigheden vertrok u uit Congo?
Ik ben op mijn vierentwintigste, in 1994, gevlucht uit Congo. Toentertijd waren studenten aan het protesteren en vechten voor de democratie, ik was een van hen. Daardoor kreeg ik meteen problemen met het regime van Mobutu (deze was 32 jaar lang dictator van Congo en overleed in 1966, CR). Dagelijks werden er studenten vermoord. De taferelen hebben gelijkenissen met wat er nu gebeurt in Thailand.
Ik zou nu wel weer in Congo willen wonen en bepaalde dingen willen veranderen, maar waar ik woon is nu vooral afhankelijk van wat mijn gezin wil.

Wat voor dingen zou u willen veranderen in Congo? Politieke zaken?

De politiek van Congo is internationale politiek. Het probleem is dat Congo zo ontzettend rijk is aan bodemschatten. Mede daarom is het land in bezit van landen als Belgie, Frankrijk en andere grote machten. Politiek voeren in Congo houdt in dat je voor deze grote machten moet werken, ze laten je niet met rust. De politiek in Congo is complex en moeilijk en niet te veranderen in een mensenleven.

Zijn er mensen die wel geschikt zijn voor de ingewikkelde Congolese politiek?
Heel veel! Maar die zijn niet aan de macht. De huidige politiek heeft geen idealen, hebberigheid staat centraal. Ik heb er op zich niks op tegen dat mensen geld verdienen. Als Afrika vrij zou zijn, is er daar genoeg geld om de hele wereld ervan te voorzien!

U bent in 2006 als verkiezingswaarnemer naar Congo gegaan, met een Nederlandse delegatie.
In 2011 zijn de volgende verkiezingen, zou u er daar weer heen willen?
Misschien wel! Maar het gaat toch niet eerlijk. Congolese democratie is bedrog, alles draait om geld en macht! In 50 jaar onafhankelijkheid is Congo helemaal niets opgeschoten. Er is geen enkele vooruitgang. De president en de mensen om hem heen zijn er enkel op uit om zoveel mogelijk geld te verdienen. Als ik eerlijk ben geloof ik helemaal niet meer in verkiezingen.

Maar u pleit wel voor democratie?
Wat betekent democratie? Dat mensen in Afrika de gewoontes van mensen hier in Europa overnemen? Afrika is al democratisch. Elk dorp heeft een dorpschef, als hij overlijdt wordt volgens bepaalde regels gekeken wie zijn opvolger wordt. Waarom kunnen we Afrikanen niet inspireren vanuit die traditie? Maar nee hoor, mensen gaan duizenden kilometers verderop kijken hoe je een land moet besturen.
Stel je voor dat ik hier kom en zeg: Nederland is niet goed georganiseerd! Ik ga een nieuw systeem invoeren; alle burgemeesters worden ontslagen en er moet overal een traditionele chef komen, met een wandelstok, en iedereen moet buigen als hij langs loopt. Dat klinkt belachelijk, maar het is wel wat er omgekeerd in Afrika gebeurt.

Hoe kijkt u naar de 50 jaar onafhankelijkheid van Congo?

De afgelopen vijftig jaar is de geschiedenis van een mislukking. In Congo is niemand blij met wat er gebeurt. De mensen die nu feestvieren, dat zijn mensen die het geld van de staat spenderen. Want eigenlijk valt er niets te vieren.

Over 50 jaar is Congo 100 jaar onafhankelijk. Wat voor situatie zou u dan willen?
Hopelijk zijn er dan geen verkiezingen meer. Verkiezingen zijn een ramp, goed voor Europa maar niet voor Afrika. Heel veel dorpelingen weten niet eens wat een president is en wat hij doet! Bij de verkiezingen worden er heel snel aan mensen verteld wat termen als “stemmen”, “tweede kamerlid” en “president” inhouden. Dat is eigenlijk een schending van de mensenrechten. De stembussen van Afrika zijn een schending van de mensenrechten.
In een kapitalistisch systeem regelt de markt zichzelf. Zo denk ik ook over de democratie, de democratie moet zichzelf gaan organiseren.

U wilt dat de VN weg gaat uit Congo. Wat moet er dan gebeuren?
Nederland is heel effectief geholpen door Amerika na de Tweede Wereldoorlog met een puur economisch herstelprogramma. Waarom kan Congo niet op dezelfde manier geholpen worden? Op de manier zoals de wereld nu met de Congo omgaat zullen er over een miljoen jaar nog steeds mensen zoals ik zijn, die vertellen wat ik nu vertel.
Afrikaanse landen zouden van elkaar moeten leren. We zijn veel te veel op Europa en het westen gericht. Afrikaanse landen moeten zelf een model ontwikkelen waarin zij zich kunnen ontwikkelen met de middelen die zij hebben. We moeten heel selectief zijn in de zaken die we uit het Europese systeem overnemen. In Afrika zorgen mensen voor elkaar en zorgt de staat voor niemand. De staat is er voor de president. Als Afrika het zorgsysteem van Europa zou kunnen overnemen en de solidariteit van de mensen onderling kan behouden, dan heb je een mooi voorbeeld van vooruitgang. Dat zijn van die dingen die je selectief kan overnemen.

Uw bent niet erg positief.
Positief? Ik ben hartstikke positief. Ik vertel wat beter is voor Congo en dat is positief. Maar als ik het alleen maar over het mooie weer en de zon zou hebben zou ik hypocriet zijn. Het gaat zo slecht met de wereld. Ik ben heel positief als ik zeg dat het slecht gaat met de wereld. We moeten veranderen! Mijn boek over de verkiezingen was misschien vrolijk, maar mensen die in hun vrolijkheid blijven steken, zien niet wat er ondertussen allemaal gebeurt. Wordt wakker!
 
Chanelva Rier
 
Chanelva Rier studeert aan de Hogeschool van Amsterdam en was stagiair bij de Afrikaserver en ZAM Africa Magazine.

"Democratie kun je niet eten" verscheen begin 2009 bij KIT Publishers in Amsterdam.
ISBN 9789068326956
150p., € 16.50

Alphonse Okatende Muambi vluchtte in 1994 vanuit Congo naar Nederland. In 2003 rondde hij de lerarenopleiding wiskunde af aan de Fontys Hogeschool te Rotterdam.
Hij blijft op verschillende manieren nauw betrokken bij de Democratische Republiek Congo. Uiteraard vanwege familiebanden, maar ook door zijn inspanningen Congolese scholen te ondersteunen. In 2006 trad hij namens Nederland op als verkiezingswaarnemer in Congo.


<< to Magazine


more images for
De geschiedenis van een mislukking: fotofoto
More in Democratic Republic of Congo:
Check List - Controversial African exhibition at the Venice Biennale 2007
With the Check List exhibition contemporary African art will be given...


Currently in the magazine:
Magisch Afrika - maskers en beelden uit Ivoorkust
Magisch Afrika, een schitterende...

Julidans - South African choreographer and dance company from Senegal
"At the same time we were pointing a...

Coup Fatal- uitbundige muziektheatrale ode aan de ‘sapeurs’ van Kinshasa (Congo)
Van 16 t/m 18 juni presenteert het...

Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...


Sites for this article:
website Alphonse Muambi
http://www.alphonsemuambi.nl/index.php?page=biblio

KIT Publishers - Democratie kun je niet eten
http://www.kit.nl/smartsite.shtml?id=SINGLEPUBLICATION&ItemID=2592

vorig artikel in Africaserver over 50 jaar DR Congo
http://www.africaserver.nl/magazine.htm?art=a20100720151947793&taal=nl

Politics and Society
hyperlinks index Africaserver

Democratic Republic of Congo
hyperlinks index Africaserver


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 49 milliseconds.