Arts | Politics | Economy | Education & Sciences19 Nov 2017
artikelfotoSenegal
De werkelijkheid geloofwaardig gemaakt - collages Fally Sene Sow
Arts, 14 Jan 2011
Bana Bana

De jonge Senegalese kunstenaar Fally Sene Sow maakt collages van allerlei materialen, die een beeld willen geven van het stadsleven in hedendaags Afrika. Van 16 januari tot en met 27 februari 2011 presenteert Galerie 23 in Amsterdam recent werk van Sow. Hieronder een bespreking van dat werk door Rob Perrée.
 
Bij fotocollages ben ik geneigd in eerste instantie te denken aan de Berlijnse Dadaïsten. Raoul Hausmann, Hannah Höch, George Grosz en John Heartfield, om de belangrijkste te noemen. Zij plakten fragmenten van foto’s – beelden en teksten – in een pakkende en effectieve compositie op een veelal witte ondergrond. Ze wilden er een boodschap mee uitdragen in politiek en maatschappelijk roerige tijden. De jaren tien en twintig van de vorige eeuw.

Aan het einde van de negentiende eeuw was er echter al een heel andere vorm van fotocollage populair. Kunstenaars plakten toen (gefotografeerde) figuren en objecten in een fotografisch landschap of vergezicht. In verhouding, zo waarheidsgetrouw mogelijk. Soms kwam die werkwijze voort uit de dan nog te beperkte fototechniek. Die maakte het moeilijk voor- én achtergrond scherp in beeld te brengen. Soms wilde de kunstenaar zichzelf of anderen in een romantische of ideale omgeving plaatsen. Een creatieve vlucht uit de realiteit. Een zoeken naar Arcadia.

De Senegalese kunstenaar Fally Sene Sow (1989) sluit in zijn werk eerder aan op die laatste traditie dan op de Dadaïstische. Zijn collages kijken neer op scènes in een grote, Afrikaanse stad. In zijn geval waarschijnlijk Dakar, want daar woont hij vlakbij, al zouden veel andere Afrikaanse steden eveneens model kunnen hebben gestaan. Het is niet zozeer zijn bedoeling een ideale werkelijkheid te reconstrueren. Hij probeert zoveel en zo goed mogelijk recht te doen aan de werkelijkheid.

Maar op dat punt doet zich een merkwaardig en verwarrend verschijnsel voor.
Iedereen die ooit een grote (West) Afrikaanse stad bezocht heeft, zal bij de collages van Fally het gevoel krijgen dat hij er een goed beeld van weet te geven. De levendige wirwarsfeer is uiterst herkenbaar. Qua verhoudingen, qua perspectief en qua vlakverdeling klopt er echter niets van. De auto’s rijden als het ware op hun zij door de straat, de huizen staan in onmogelijke posities tegen elkaar geplakt, wat moet liggen lijkt te staan en omgekeerd, met de horizon en de luchten wordt de hand gelicht etc.

Impliceert dit, dat de collages het werk zijn van een kunstenaar die de technische kanten van zijn vak niet beheerst? Zijn het voorbeelden van zogenoemde Outsiderkunst? Ik waag het te betwijfelen. Fally heeft op de middelbare school en direct daarna het schildersvak geleerd van een docent/kunstenaar. Hij is geen amateur. Hij heeft op een gegeven moment echter bewust gekozen voor de collage, omdat hij zich daarin beter kan uiten. Daarmee kan hij uitdagender op zoek naar het grensvlak tussen werkelijkheid en onwerkelijkheid. Hij speelt een ingenieus spel met detailbeelden uit verschillende realiteiten en uit verschillende tijden. Hij wil uiteindelijk uitkomen bij de ultieme geloofwaardigheid. Hij opereert als een literaire schrijver die een verhaal wil schrijven dat overkomt bij de lezer, dat de lezer raakt. Een representatie van de realiteit is daarvoor niet, of zeker niet altijd het beste middel.

In zijn werkwijze is datzelfde uitgangspunt terug te vinden. Zijn basismateriaal mogen dan foto’s uit tijdschriften zijn, hij voegt er quasi realistische elementen aan toe: stukjes stof, zand, dunne staaldraadjes, verpulverde bladeren etc. Soms gebruikt hij verf als een verbindingsmiddel. Opnieuw die dunne lijn tussen echt en niet echt.

Veel Afrikaanse kunstenaars hergebruiken materialen. Deels zijn daar ongetwijfeld de omstandigheden waaronder ze moeten werken debet aan. Anderzijds lijkt die manier van werken zich steeds meer tot een karakteristiek en onderscheidend stijlmiddel te ontwikkelen. Ook Sene Sow doet het bewust. Hij maakt er een soort persoonlijk onderzoek van. Hoe ver kan ik gaan met welke materialen?

Fally Sene Sow is geen kunstenaar die, zoals zijn Dadaïstische voorgangers, de wereld om zich heen probeert te veranderen. Hij wil dat de kijker gefascineerd raakt door de wereld waarin hij leeft. Daarvoor zet hij de werkelijkheid op een speelse en ontroerende manier naar zijn hand.
 
Rob Perrée, Amsterdam 2010
 
Galerie 23, KNSM-laan 307-309, Amsterdam

Fotografie: SBK Amsterdam, Giovanni Piesco


<< to Magazine


more images for
De werkelijkheid geloofwaardig gemaakt - collages Fally Sene Sow: fotofotofotofotofoto
More in Arts:
Africa's Women Artists, a Growing Voice
Claudine Pommier sat on a stool in the...

Francis Kéré - Philosopher, Activist, Architect
One of the most remarkable articles in...

Jews of Nigeria - interview with filmmaker Jeff Lieberman
An image of a hut in the African forest...


More in Senegal:
Sister Fa, on Senegal, her Hip Hop Career and "Education sans Excision"
With eyes fixated on the hotel lobby TV, Sister Fa looks at me and apologises...


Currently in the magazine:
Magisch Afrika - maskers en beelden uit Ivoorkust
Magisch Afrika, een schitterende...

Julidans - South African choreographer and dance company from Senegal
"At the same time we were pointing a...

Coup Fatal- uitbundige muziektheatrale ode aan de ‘sapeurs’ van Kinshasa (Congo)
Van 16 t/m 18 juni presenteert het...

Manecas Costa - alsnog in Nederland - win vrijkaarten
Manecas Costa, zanger, componist en...

Online expositie Afrika-foto's Frits Eisenloeffel
Sinds begin februari 2014 staat op de...

Auteur Helon Habila over Olie op water - korting voor bezoekers Africaserver
Op woensdag 19 februari komt de...


Sites for this article:
Fally Sene Sow - Galerie 23
http://www.de40eurogalerie.nl/expo.html?id=23&xp=628

Arts and Culture
hyperlinks index Africaserver

Senegal
hyperlinks index Africaserver


Processed by Apache Cocoon 2.1.7 in 229 milliseconds.