New York, New York
Tien dagen genieten van 'Afrikaans New York' stelden we ons voor en dit bleek inderdaad het geval. Elke dag kan men Senegalese, Guinese, Congolese, Malinese dans- en muzieklessen volgen op verscheidene New Yorkse dans- en 'drum'-scholen. Jammer genoeg was het voorbeeld van de school, Fareta genaamd, net twee weken voor onze aankomst uit hun vaste ruimte gezet. Geluidsoverlast lijkt zelfs in New York een probleem. 'Wat jammer dat je Fareta als African hang-out, met eten, thee, een boetiekje, slobberige fauteuilles en vijftien drummers bij de lessen niet mee kan maken!' zei Jeanine. Dat Fareta de ontmoetingsplek was voor Afrikaanse en niet-Afrikaanse dansers en drummers werd mij herhaaldelijk verteld door de 'Fareta-aanhang'. Spontane tandebèrs (Senegalese dansfeesten) bleken daar vaak te ontstaan. En vrijdags danste een groepje enthousiastelingen extra vergevorderden lessen met een geïnspireerde dansleraar. Wij moesten het nu echter met de Fareta-hotline doen; via een antwoordapparaat werden we op de hoogte gehouden van de dagelijkse lessen die in verschillende plekken in de stad gegeven werden.
Elke dag genoten we van twee tot drie verschillende leraren/leraressen, die steeds aan verscheidene ritmes en dansen werkten. Zo waren bijvoorbeeld de lessen van Youssouf Koumbassa bomvol. Deze man uit Guinee was acht jaar geleden in handen en voetentaal met een groepje van zes leerlingen begonnen en is nu één van Noord-Amerika's bekendste Afrikaanse docenten. Acht muzikanten (doundoungs, djembé's en zelfs een shekere) begeleidden zijn lessen. Youssouf is hier als voorbeeld gegeven, maar de lessen van de andere dansdocenten zoals Mamadou Dahou (Ivoorkust), Maimouna, M'Bemba Bangoura, Moustapha Bangoura, Tenenfi Diabate, Mamasata, Fatou (Guinee), N'Deye Gueye, Marie Basse, Coura N'Diaye, Babacar M'Baye, Lamine Thiam (Senegal) en percussiedocenten Cheik Tairou M'Baye (sabar), M'Bemba Bangoura, Papa Ladji (djembé) hadden dezelfde constructie en velen hadden hetzelfde hoge niveau.
We voelden ons behoorlijke klungelig in de rappe lessen waarin iedereen alle ritmes (ook alle sabar ritmes!) met solo's en al goed in de tijd dansten. Maar toch bleken we niet helemaal voor gek te staan. Een mededanseres wilde per se naar Nederland komen om onze leraar (Issa Sow) te ontmoeten, want 'he has to be good considering your style'. We bezochten ook Djoniba, een andere dans- en percussieschool, die bijzonder stijlvol was ingericht, maar waar de lessen van een lager niveau bleken. Afrikaanse dans heeft in de VS een andere weg bewandeld dan in Europa, wat natuurlijk het gevolg van verschillende geschiedenissen is. Robin, een Afrikaans-Amerikaanse* danseres, vertelde ons dat sinds de zestiger jaren menig Afrikaans-Amerikaan naar Afrika reisde om de roots te zoeken. Vele Amerikaanse dansgezelschappen mixten Afrikaanse dans in hun moderne dans en volgens Robin is dat nog steeds de regel: om Afrikaanse dans in een show te laten zien moet men het modern maken
anders is het blijkbaar te hoogdrempelig. Alleen plaatsen zoals Disneyland, daar mag het wel traditioneel zijn. Dit verschilt juist met Nederland, waar Afrikaanse dans en muziek in optredens zo traditioneel (en 'exotisch') mogelijk moet zijn.
Zo ontstonden in de VS, sinds de zesti-ger jaren, Afrikaans-Amerikaanse groepen/'sociale bewegingen' (communities) die zich erg met Afrika verbonden voelden. Afrikanen zelf arriveerden vele jaren later. Je zou kunnen zeggen dat de 'Afrikaanse diaspora', van vooral artiesten, over heel Europa, Azië en Amerika sinds de laatste tien jaar bezig is. Het verschil is dat in Amerika de artiesten in deze gesettelde Afrikaans-Amerikaanse communities arriveerden. Zwart-wit structuren in de VS zijn vanwege haar geschiedenis sowieso een ander verhaal dan in Europa. 'We as blacks are just discovering our roots, so it's logical that we think: 'what are those white folks doing with our culture?' aldus Robin. Dit was voelbaar in de lessen, maar lang niet zo extreem als anderhalf jaar geleden volgens Jeanine. Jennifer (die samen met Belinda Fareta runt) zei dat het inderdaad steeds beter wordt tussen zwart en wit in de Afrikaanse dansscene van New York. Een bewijs dat de Afrikaanse dans- en muziekmensen van verschillende culturen sa-men brengt. Het kost tijd, maar het leidt tot een beter begrip tussen culturen.
Belinda bevestigde het nog eens in een interview over de Fareta-'happenings' met een lokale televisie-omroep, waarin ze zei dat de Afrikaanse dans zwart en wit dichter bij elkaar brengt.
Het was inmiddels onze laatste dansdag in The Big Apple. Een Afrikaans-Amerikaanse danseres besloot deze met de mooie woorden dat het om het artiest zijn ging en niet om de kleur. New York liet zien dat het belangrijk is om het niveau niet naar beneden 'aan te passen'. In Nederland is dat wel regelmatig gebeurd, waardoor al vele dansers en percussionisten (van de eerste 'lichting') zijn opgehouden wegens gebrek aan uitdaging. Fareta liet zien dat er vraag is naar lessen op alle niveau's.
T.B.
* Afrikaans-Amerikaans ('African-American') is de meest politiek korrekte term voor zwarte Amerikanen.|
Adressen
* Fareta via de hotline tel. (212)677 6708 of website: www.fareta.org. Nu in verschillende dansscholen: Context Studio: 28 Avenue A, between 2nd and 3rd Street. City Center: 130 W. 56th Street, between 6th & 7th Avenues (N/R metro to 57th or B/D/E to 7th Ave.). Manhattan Environmental 5E 17th Street, between 5th Ave & Broadway (N/R, 456 Union Square). * Hansborough Recreational Center (the Bathhouse) 35 W 134th (between lenox and 5th in Harlem. Tel.: 212-234-9603. * Djoniba Dance & Drum Center (37 East 18th Street 7fl. Broadway, NY 10003 NY). tel.: 212-477-3464. Fax: 212-254-9466. Internet: http://www.djoniba.com. * Maimouna Keita School of African Dance Inc. (586 Halsey Street Brooklyn New York 11233 NY). Tel: 718455-7136 * 'Indoda Entsha' St. Mary's Church (Willoughby, between Emmerson and Classon in Brooklyn). |